غزل شماره ۴۳۲ حافظ: مخمور جام عشقم، ساقی بده شرابی + تفسیر و فال
متن غزل شماره ۴۳۲ حافظ
مخمور جام عشقم، ساقی بده شرابی
❖
پُر کن قدح که بی مِی، مجلس ندارد آبی
وصف رخ چو ماهش، در پرده راست نآید
❖
مطرب بزن نوایی، ساقی بده شرابی
شد حلقه، قامت من، تا بعد از این رقیبت
❖
زین در دگر نراند، ما را به هیچ بابی
در انتظار رویت، ما و امیدواری
❖
در عشوهٔ وصالت، ما و خیال و خوابی
مخمور آن دو چشمم، آیا کجاست جامی؟
❖
بیمار آن دو لعلم، آخر کم از جوابی
حافظ چه می‌نهی دل، تو در خیال خوبان
❖
کی تشنه سیر گردد، از لمعهٔ سرابی؟
✨ نتیجه فال غزل ۴۳۲ حافظ
این فال نشان‌دهنده اشتیاق درونی و نیاز شما به رسیدن به آرامش و وصال است. اگر چه در راه رسیدن به هدف خود با انتظار و سختی روبه‌رو شده‌اید، اما نباید امید خود را از دست بدهید. با صبر و پافشاری بر عشق و درستی، سرانجام به مقصود خود خواهید رسید و روزگار به کام شما خواهد شد.
خلاصه و مفهوم غزل
این غزل یکی از شورانگیزترین سروده‌های حافظ در باب عشق، خماریِ هجران و تمنای وصال است. شاعر با زبانی آهنگین از نیاز خود به شراب عشق سخن می‌گوید و به توصیف زیبایی‌های معشوق و رنج‌های فراق می‌پردازد. در نهایت، او با نگاهی واقع‌بینانه به ذات ناپایدار دلبستگی‌های دنیوی هشدار می‌دهد و دل بستن به سراب آرزوهای پوچ را نکوهش می‌کند.
معنی بیت به بیت غزل
مخمور جام عشقم، ساقی بده شرابی | پُر کن قدح که بی مِی، مجلس ندارد آبی
بیت ۱
ای ساقی شراب بیاور که خمارآلود جام عشق هستم؛ جام را پر کن که مجلس بدون شراب رونق و صفایی ندارد.
وصف رخ چو ماهش، در پرده راست نآید | مطرب بزن نوایی، ساقی بده شرابی
بیت ۲
نمی‌توان زیبایی رخسار یار را در پرده و با ایهام به درستی توصیف کرد؛ پس ای مطرب نوایی بزن و ای ساقی شراب بده تا حال مجلس خوش شود.
شد حلقه، قامت من، تا بعد از این رقیبت | زین در دگر نراند، ما را به هیچ بابی
بیت ۳
قامت من از شدت اندوه چون حلقه در خمیده شد تا از این پس نگهبان تو نتواند مرا از این درگاه به درگاه دیگری براند.
در انتظار رویت، ما و امیدواری | در عشوهٔ وصالت، ما و خیال و خوابی
بیت ۴
در راه انتظار دیدار تو، ما مانده‌ایم و امیدواری؛ و در فریب وصال تو، سهم ما تنها خیال و رویاست.
مخمور آن دو چشمم، آیا کجاست جامی؟ | بیمار آن دو لعلم، آخر کم از جوابی
بیت ۵
تشنه و خمار آن دو چشم فریبای توام، پس جام شراب کجاست؟ بیمار لب‌های سرخ توام، آیا سهم من نباید حداقل پاسخی باشد؟
حافظ چه می‌نهی دل، تو در خیال خوبان | کی تشنه سیر گردد، از لمعهٔ سرابی؟
بیت ۶
ای حافظ، چرا دل به خیال معشوقان می‌بندی؟ مگر انسان تشنه هرگز با درخشش سراب سیراب می‌شود؟
معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت
مخمور
خمارآلود، تشنه و مست
قدح
جام بزرگ شراب
لعل
سنگ قیمتی سرخ‌رنگ، کنایه از لب سرخ و آبدار معشوق
لمعه
پرتو، درخشش و روشنایی
سراب
نمایشی از آب در بیابان که حقیقت ندارد و دروغین است
آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل
تشبیه
«رخ چو ماه»
تشبیه چهره معشوق به ماه از نظر زیبایی و درخشندگی.
کنایه
«شد حلقه قامت من»
کنایه از خمیده شدن قامت عاشق از شدت غم و رنج عشق، شبیه به حلقه در.
ایهام
«مجلس ندارد آبی»
واژه آب دارای دو معنی است: یکی مایه حیات و نوشیدنی، و دیگری رونق و صفا و آبرو.
تضاد
«تشنه و سیر»
آوردن کلمات تشنه و سیر در یک بیت برای برجسته‌سازی معنا.
تناسب
«مِی، جام، ساقی و قدح»
گردهمایی واژگان مرتبط با بزم و شراب‌خواری در شعر.
تحلیل ساختاری و عددی غزل
ابجد کبیر
۲۳,۱۱۹
ابجد وسیط
۱,۳۸۷
ابجد صغیر
۹۴۳
تعداد حروف
۲۹۸
نظرات
ارسال یک نظر