غزل شماره ۳۷۵ حافظ: صوفی بیا که خرقه سالوس برکشیم + تفسیر و فال

متن غزل شماره ۳۷۵ حافظ

صوفی بیا که خرقه سالوس برکشیم

❖

وین نقش زرق را خط بطلان به سر کشیم

نذر و فتوح صومعه در وجه می نهیم

❖

دلق ریا به آب خرابات برکشیم

فردا اگر نه روضه رضوان به ما دهند

❖

غلمان ز روضه حور ز جنت به درکشیم

بیرون جهیم سرخوش و از بزم صوفیان

❖

غارت کنیم باده و شاهد به بر کشیم

عشرت کنیم ور نه به حسرت کشندمان

❖

روزی که رخت جان به جهانی دگر کشیم

سر خدا که در تتق غیب منزویست

❖

مستانه‌اش نقاب ز رخسار برکشیم

کو جلوه‌ای ز ابروی او تا چو ماه نو

❖

گوی سپهر در خم چوگان زر کشیم

حافظ نه حد ماست چنین لاف‌ها زدن

❖

پای از گلیم خویش چرا بیشتر کشیم

✨ نتیجه فال غزل ۳۷۵ حافظ

این فال نشان‌دهنده رهایی از ریا و تظاهر است. حافظ به شما توصیه می‌کند که دل به ظاهر دنیا نبندید، از اهل فریب دوری کنید و به اصالت و راستی روی آورید. اگرچه راه عشق و حقیقت دشوار است، اما با توکل و دور کردن اندیشه‌های عبث، به آرامش خواهید رسید. مغتنم شمردن فرصت‌ها و صداقت با خود و دیگران، کلید موفقیت شماست.

خلاصه و مفهوم غزل

این غزل یکی از سروده‌های پرشور و عصیانگر حافظ است که در آن به شدت به صوفیان ریاکار و ظاهرپرست تاخته است. شاعر از صوفی دعوت می‌کند که خرقه ریا را به آب بشوید و به جای زهد خشک، به حقیقت عشق و شادی روی آورد. حافظ در این شعر با زبانی طنزآلود و رندانه، مفاهیمی چون بهشتِ ظاهری، لاف‌های بزرگ و اسرار نهان را به چالش می‌کشد و در نهایت با تواضعی رندانه اعتراف می‌کند که زدن چنین لاف‌های بزرگی فراتر از حد و اندازه انسان است.

معنی بیت به بیت غزل

صوفی بیا که خرقه سالوس برکشیم | وین نقش زرق را خط بطلان به سر کشیم

بیت ۱ ای صوفی، بیا لباس ریا و فریب را از تن درآوریم و بر این نیرنگ و تقلب خط بطلان بکشیم.

نذر و فتوح صومعه در وجه می نهیم | دلق ریا به آب خرابات برکشیم

بیت ۲ نذرها و هدایای صومعه را خرج خرید شراب کنیم و خرقه ریاکاری خود را در آب میکده بشوییم.

فردا اگر نه روضه رضوان به ما دهند | غلمان ز روضه حور ز جنت به درکشیم

بیت ۳ اگر در روز قیامت بهشت را به ما ندهند، به زور و با یورش، حور و غلمان را از بهشت بیرون می‌کشیم.

بیرون جهیم سرخوش و از بزم صوفیان | غارت کنیم باده و شاهد به بر کشیم

بیت ۴ مست و خوشحال از بزم صوفیان بیرون می‌زنیم، باده‌هایشان را غارت می‌کنیم و محبوب زیباچهره را در آغوش می‌کشیم.

عشرت کنیم ور نه به حسرت کشندمان | روزی که رخت جان به جهانی دگر کشیم

بیت ۵ بیایید در این دنیا خوش بگذرانیم و عشرت کنیم، وگرنه روزی که جان به جهان دیگر می‌بریم، از بی‌عیشی حسرت خواهیم خورد.

سر خدا که در تتق غیب منزویست | مستانه‌اش نقاب ز رخسار برکشیم

بیت ۶ راز خداوندی را که در پرده غیب پنهان است، در حال مستی و عاشقی از چهره‌اش نقاب برمی‌داریم و آشکار می‌کنیم.

کو جلوه‌ای ز ابروی او تا چو ماه نو | گوی سپهر در خم چوگان زر کشیم

بیت ۷ کجاست جلوه‌ای از ابروی یار تا مانند ماه نو، آسمان را چون گوی در خم چوگان زرین خود بیاوریم و به بازی بگیریم.

حافظ نه حد ماست چنین لاف‌ها زدن | پای از گلیم خویش چرا بیشتر کشیم

بیت ۸ ای حافظ، این ادعاها و لاف‌های بزرگ در حد و اندازه ما نیست؛ چرا باید پای خود را از گلیم و اندازه خود فراتر دراز کنیم؟

معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت

سالوس ریا، تظاهر، فریب و دورویی

زرق فریب، نیرنگ و تقلب

فتوح هدایا و نزوراتی که به صوفیان یا خانقاه داده می‌شود

دلق جامه پاره‌پاره و کهنه که صوفیان می‌پوشیدند

تتق پرده، سراپرده و خیمه

منزوی گوشه‌نشین، پنهان و پوشیده

آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل

تضاد «صومعه / خرابات»

استفاده از دو واژه با معنای متضاد (محل عبادت ظاهری و مرکز باده‌نوشی) برای برجسته‌سازی مفهوم.

تشبیه «چو ماه نو / گوی سپهر در خم چوگان»

مانند کردن ابروی یار به ماه نو و آسمان به گوی در حال بازی چوگان.

کنایه «پای از گلیم خویش بیشتر کشیم»

کنایه از تجاوز نکردن از حد و اندازه خود و ادعای بزرگ‌تر از توان خود نکردن.

تناسب «گوی، چوگان، خم»

آوردن کلماتی که در بازی چوگان با یکدیگر ارتباط و تناسب معنایی دارند.

تحلیل ساختاری و عددی غزل

ابجد کبیر ۳۶,۸۳۲

ابجد وسیط ۱,۹۳۰

ابجد صغیر ۱,۳۵۴

تعداد حروف ۳۹۱

این تفسیر و صفحه توسط هوش مصنوعی طراحی و نوشته شده است.

غزل قبلی غزل شماره ۳۷۴

غزل بعدی غزل شماره ۳۷۶

مشاهده فهرست کامل غزلیات حافظ