غزل شماره ۳۷۴ حافظ: بیا تا گل برافشانیم و می در ساغر اندازیم + تفسیر و فال
متن غزل شماره ۳۷۴ حافظ
بیا تا گل برافشانیم و می در ساغر اندازیم
❖
فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو دراندازیم
اگر غم لشکر انگیزد که خون عاشقان ریزد
❖
من و ساقی به هم تازیم و بنیادش براندازیم
شرابِ ارغوانی را گلاب اندر قَدَح ریزیم
❖
نسیمِ عِطرگردان را، شِکَر در مِجمَر اندازیم
چو در دست است رودی خوش، بزن مطرب سرودی خوش
❖
که دست‌افشان غزل خوانیم و پاکوبان سر اندازیم
صبا! خاک وجود ما، بدان عالی‌جناب انداز
❖
بُوَد کآن شاهِ خوبان را نظر بر مَنظَر اندازیم
یکی از عقل می‌لافد، یکی طامات می‌بافد
❖
بیا کاین داوری‌ها را به پیشِ داور اندازیم
بهشت عَدْن اگر خواهی، بیا با ما به میخانه
❖
که از پای خُمَت روزی، به حوضِ کوثر اندازیم
سخن‌دانی و خوش‌خوانی نمی‌ورزند در شیراز
❖
بیا حافظ که تا خود را، به مُلکی دیگر اندازیم
✨ نتیجه فال غزل ۳۷۴ حافظ
نیت شما نشان‌دهنده شروعی بزرگ و تحولی مثبت است. اراده و انگیزه بالایی دارید؛ پس به غم و ناامیدی راه ندهید و برای دگرگونی شرایط شجاعانه گام بردارید. از مشاجرات و حرف‌های بیهوده اطرافیان دوری کنید و داوری را به خدا بسپارید. با همراهی فردی دانا به هدف و کامیابی خواهید رسید.
خلاصه و مفهوم غزل
غزل ۳۷۴ حافظ مانیفست امید، دگرگونی و اختیارگرایی است. شاعر با لحنی حماسی و پرشور، آدمی را به درهم شکستن ساختارهای کهنه، زدودن غم و پایه‌گذاری جهانی نو بر مدار عشق و نشاط فرامی‌خواند. او تقابل عقل‌گرایان مغرور و مدعیان دروغین عرفان را بیهوده دانسته و راه رستگاری حقیقی را در عشق‌ورزی و درک حقیقت می‌داند، هرچند در پایان از قدرناشناسی محیط نیز گلایه می‌کند.
معنی بیت به بیت غزل
بیا تا گل برافشانیم و می در ساغر اندازیم | فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو دراندازیم
بیت ۱
بیا تا گل‌افشانی و شادی کنیم و شراب در جام بریزیم؛ سقف فلک و محدودیت‌های جهان را در هم شکنیم و بنیادی تازه و جهانی نو پی‌ریزی کنیم.
اگر غم لشکر انگیزد که خون عاشقان ریزد | من و ساقی به هم تازیم و بنیادش براندازیم
بیت ۲
اگر اندوه سپاهی فراهم کند تا عاشقان را نابود سازد، من و ساقی دست‌به‌دست هم می‌دهیم، بر لشکر غم یورش می‌بریم و ریشه‌اش را برمی‌کنیم.
شرابِ ارغوانی را گلاب اندر قَدَح ریزیم | نسیمِ عِطرگردان را، شِکَر در مِجمَر اندازیم
بیت ۳
به شراب سرخ‌رنگ گلاب خوشبو می‌افزاییم تا نشاط‌انگیزتر شود و برای پاداش نسیمی که عطر می‌پراکند، در آتشدانش شکر می‌ریزیم تا فضایی دلپذیر پدید آید.
چو در دست است رودی خوش، بزن مطرب سرودی خوش | که دست‌افشان غزل خوانیم و پاکوبان سر اندازیم
بیت ۴
ای نوازنده، اکنون که سازی خوش‌نوا در دست داری آهنگی دلنشین بنواز تا شادمانه برقصیم، غزل بخوانیم و در حال پایکوبی جان و سر فدا کنیم.
صبا! خاک وجود ما، بدان عالی‌جناب انداز | بُوَد کآن شاهِ خوبان را نظر بر مَنظَر اندازیم
بیت ۵
ای باد صبا، غبار تن خاکی ما را به بارگاه والای معشوق برسان، شاید بخت یار شود و نگاهمان به سیمای زیبای آن سلطان زیبارویان بیفتد.
یکی از عقل می‌لافد، یکی طامات می‌بافد | بیا کاین داوری‌ها را به پیشِ داور اندازیم
بیت ۶
یکی به عقل و تدبیر خود می‌نازد و دیگری ادعاهای دروغین عرفانی و کرامت می‌بافد؛ بیا تا قضاوت در این مشاجرات را به خداوند یگانه واگذار کنیم.
بهشت عَدْن اگر خواهی، بیا با ما به میخانه | که از پای خُمَت روزی، به حوضِ کوثر اندازیم
بیت ۷
اگر مشتاق بهشت جاودان هستی، همراه ما به میخانه معرفت بیا تا تو را از پای خم باده‌نوشی یک‌راست به حوض کوثر بهشتی برسانیم.
سخن‌دانی و خوش‌خوانی نمی‌ورزند در شیراز | بیا حافظ که تا خود را، به مُلکی دیگر اندازیم
بیت ۸
در شهر شیراز کسی قدر سخن‌سنجی، شعر نغز و آواز خوش را نمی‌داند؛ ای حافظ بیا تا از این دیار کوچ کنیم و به سرزمینی دیگر رویم.
معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت
طرحی نو درانداختن
شالوده و بنیانی نو بنا نهادن، نوآوری و دگرگون‌سازی
مجمر
آتشدان، ظرف فلزی مخصوص سوزاندن مواد خوشبو مانند عود و اسفند
طامات
سخنان گزاف، ادعاهای بی‌پایه و توهم‌آمیز درباره کرامت و فضل
رود
ساز زهی و موسیقی نظیر بربط و عود
بهشت عدن
بهشت جاودان، والاترین مرتبه بهشت
عالی‌جناب
درگاه و آستانه بلندمرتبه و با عظمت
آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل
تشخیص
«اگر غم لشکر انگیزد که خون عاشقان ریزد»
غم همانند فرمانده‌ای جنگی تجسم یافته که لشکرکشی می‌کند.
استعاره
«فلک را سقف بشکافیم»
سقف فلک استعاره از محدودیت‌ها و ساختار کهنه و جبری جهان است.
تناسب
«رود، مطرب، سرود، غزل، دست‌افشان، پاکوبان»
مجموعه‌ای از واژگان مرتبط با حوزه موسیقی، رقص و طرب گرد هم آمده‌اند.
تلمیح
«که از پای خمت روزی به حوض کوثر اندازیم»
اشاره به چشمه و حوض کوثر و مفاهیم بهشتی در قرآن و روایات اسلامی.
کنایه
«طامات بافتن»
کنایه از ادعاهای پوچ و گزافه‌گویی درباره کشف و شهود و کرامت.
تحلیل ساختاری و عددی غزل
ابجد کبیر
۳۹,۵۰۴
ابجد وسیط
۲,۳۳۴
ابجد صغیر
۱,۶۰۵
تعداد حروف
۴۹۷
نظرات
ارسال یک نظر