غزل شماره ۱۲۷ حافظ: روشنیِ طلعتِ تو ماه ندارد + تفسیر و فال
متن غزل شماره ۱۲۷ حافظ
روشنیِ طلعتِ تو ماه ندارد
❖
پیشِ تو گُل، رونقِ گیاه ندارد
گوشهٔ ابرویِ توست منزلِ جانم
❖
خوشتر از این گوشه، پادْشاه ندارد
تا چه کُنَد با رخِ تو دودِ دلِ من
❖
آینه دانی که تابِ آه ندارد
شوخیِ نرگس نگر که پیشِ تو بشکفت
❖
چشمْ دریده، ادب نگاه ندارد
دیدم و آن چشمِ دلْ‌سیه که تو داری
❖
جانبِ هیچ آشنا نگاه ندارد
رَطلِ گرانم ده ای مریدِ خرابات
❖
شادیِ شیخی که خانقاه ندارد
خون خور و خامُش نشین که آن دلِ نازک
❖
طاقتِ فریاد دادخواه ندارد
گو برو و آستین به خونِ جگر شوی
❖
هر که در این آستانه راه ندارد
نی منِ تنها کشم تَطاولِ زلفت
❖
کیست که او داغِ آن سیاه ندارد؟
حافظ اگر سجدهٔ تو کرد مکن عیب
❖
کافرِ عشق ای صنم گناه ندارد
✨ نتیجه فال غزل ۱۲۷ حافظ
این فال نشان‌دهنده عشق عمیق و بی‌قیدوشرط شماست. در برابر سختی‌ها و بی‌مهری‌های روزگار صبور باشید و لب به شکوه نگشایید. اگرچه مسیر رسیدن به مقصود پر از رنج است، اما با پایداری و خاموشی به آرامش خواهید رسید و به زودی رنج‌های شما به بار می‌نشیند.
خلاصه و مفهوم غزل
این غزل یکی از زیباترین سروده‌های حافظ در ستایش زیبایی بی‌نظیر معشوق و توصیف حال و روز عاشقان است. شاعر با زبانی شورانگیز از برتری جمال یار بر ماه و گل سخن می‌گوید و به ستایش عشق راستین در برابر زهد ریایی می‌پردازد. او معشوق را سنگدل اما دلنازک توصیف می‌کند و بر این باور است که راه عشق با درد و خون دل همراه است و عاشق باید در برابر جفای یار شکیبا باشد.
معنی بیت به بیت غزل
روشنیِ طلعتِ تو ماه ندارد | پیشِ تو گُل، رونقِ گیاه ندارد
بیت ۱
زیبایی و روشنایی چهره تو به قدری است که ماه در برابر آن رنگ می‌بازد و گل با تمام لطافتش در پیشگاه تو همچون گیاهی بی‌ارزش است.
گوشهٔ ابرویِ توست منزلِ جانم | خوشتر از این گوشه، پادْشاه ندارد
بیت ۲
جایگاه و اقامتگاه جان من در خم ابروی توست و هیچ پادشاهی در سلطنت خود جایگاهی به این خوبی و خوشی ندارد.
تا چه کُنَد با رخِ تو دودِ دلِ من | آینه دانی که تابِ آه ندارد
بیت ۳
باید دید دود آه دلِ سوزان من با رخسار تو چه خواهد کرد؛ چرا که چهره‌ات چون آینه است و آینه طاقت دود آه را ندارد.
شوخیِ نرگس نگر که پیشِ تو بشکفت | چشمْ دریده، ادب نگاه ندارد
بیت ۴
گستاخی گل نرگس را ببین که در حضور تو شکفت؛ چشمِ گستاخ و بی‌ادب، حرمت حضور را نگه نمی‌دارد.
دیدم و آن چشمِ دلْ‌سیه که تو داری | جانبِ هیچ آشنا نگاه ندارد
بیت ۵
به تجربه دیدم که آن چشمِ سنگدل و سیاه‌پوشِ تو، به هیچ‌یک از آشنایان و عاشقان خود نگاه لطف و توجهی نمی‌کند.
رَطلِ گرانم ده ای مریدِ خرابات | شادیِ شیخی که خانقاه ندارد
بیت ۶
ای ارادتمند میکده، پیمانه بزرگ شراب را به من بده تا به سلامتی آن شیخی بنوشم که در بند نام و نشان خانقاه نیست.
خون خور و خامُش نشین که آن دلِ نازک | طاقتِ فریاد دادخواه ندارد
بیت ۷
درد دل را تحمل کن و خاموش باش، زیرا دلِ بسیار نازک معشوق، طاقت شنیدن فریاد دادخواهی تو را ندارد.
گو برو و آستین به خونِ جگر شوی | هر که در این آستانه راه ندارد
بیت ۸
به هر کسی که لیاقت و راهی به آستانه عشق ندارد بگو برود و از شدت گریه، آستین خود را با خون دل بشوید.
نی منِ تنها کشم تَطاولِ زلفت | کیست که او داغِ آن سیاه ندارد؟
بیت ۹
تنها من نیستم که جور و ستم زلف تو را تحمل می‌کنم؛ چه کسی در این جهان است که داغ‌دار آن زلف سیاه نباشد؟
حافظ اگر سجدهٔ تو کرد مکن عیب | کافرِ عشق ای صنم گناه ندارد
بیت ۱۰
ای معشوق، اگر حافظ در برابر تو سجده کرد بر او خرده مگیر؛ کسی که در راه عشق کافر و بی‌قرار است، گناهی مرتکب نشده است.
معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت
طلعت
چهره، رخسار، روی
رطل گران
پیمانه بزرگ و سنگین شراب
تطاول
دست‌درازی، تعدی، جور و ستم
چشم دریده
گستاخ، بی‌حیا و بی‌ادب
خانقاه
صومعه و محل عبادت صوفیان ریاکار
آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل
تشبیه
«گوشهٔ ابرویِ توست منزلِ جانم»
تشبیه گوشه ابروی معشوق به منزل و پناهگاه جان.
تضاد
«روشنی طلعت تو ماه ندارد / پیش تو گل رونق گیاه ندارد»
تضاد میان روشنی و تاریکی یا مقایسه مراتب زیبایی در عالم.
ایهام
«شوخیِ نرگس نگر که پیشِ تو بشکفت»
واژه نرگس هم به معنای گل نرگس است و هم کنایه از چشم معشوق.
کنایه
«آستین به خونِ جگر شوی»
کنایه از گریه بسیار و خون دل خوردن از شدت غم.
حسن تعلیل
«تا چه کُنَد با رخِ تو دودِ دلِ من / آینه دانی که تابِ آه ندارد»
آوردن دلیل شاعرانه برای عدم تحمل آه عاشق در برابر چهره چون آینه معشوق.
تحلیل ساختاری و عددی غزل
ابجد کبیر
۳۵,۵۹۶
ابجد وسیط
۱,۹۶۶
ابجد صغیر
۱,۴۳۲
تعداد حروف
۴۳۰
نظرات
ارسال یک نظر