غزل شماره ۲۲۸ حافظ: گر من از باغِ تو یک میوه بچینم چه شود؟ + تفسیر و فال
متن غزل شماره ۲۲۸ حافظ
گر من از باغِ تو یک میوه بچینم چه شود؟
❖
پیش پایی به چراغِ تو ببینم چه شود؟
یا رب اندر کَنَفِ سایهٔ آن سروِ بلند
❖
گر منِ سوخته یک دَم بنشینم چه شود؟
آخِر ای خاتَمِ جمشیدِ همایون آثار
❖
گر فِتَد عکسِ تو بر نقشِ نگینم چه شود؟
واعظِ شهر چو مِهرِ مَلِک و شَحنه گُزید
❖
من اگر مِهرِ نگاری بِگُزینم چه شود؟
عقلم از خانه به در رفت، وَگَر مِی این است
❖
دیدم از پیش که در خانهٔ دینم چه شود
صرف شد عمرِ گرانمایه به معشوقه و مِی
❖
تا از آنم چه به پیش آید، از اینم چه شود؟
خواجه دانست که من عاشقم و هیچ نگفت
❖
حافظ ار نیز بداند که چُنینم چه شود؟
✨ نتیجه فال غزل ۲۲۸ حافظ
این فال نشان‌دهنده اشتیاق عمیق قلبی شما برای رسیدن به مقصود و بهره‌مندی از الطاف بزرگواران است. اگرچه در راه خواسته‌های خویش با موانع یا ملامت دیگران روبه‌رو می‌شوید، اما با صداقت در عشق و تداوم مسیر دلدادگی، سرانجام به آرامش خواهید رسید. نگران قضاوت دیگران نباشید و با توکل به خدا به مسیر خود ادامه دهید که آینده روشن است.
خلاصه و مفهوم غزل
این غزل یکی از زیباترین آثار لسان‌الغیب است که در آن شاعر با بیانی لحن‌دار، پرشور و پر از پرسش‌های انکاری، از اشتیاق خود برای دستیابی به عنایت معشوق سخن می‌گوید. او با مقایسه ریاکاری واعظان زمانه با پاکبازگی خود در راه عشق، از ویرانی عقل و دین در پای باده و معشوق دفاع می‌کند و در نهایت با خونسردی تأکید می‌کند که راه عشق را با آگاهی کامل برگزیده و از هیچ سرزنشی بیمی ندارد.
معنی بیت به بیت غزل
گر من از باغِ تو یک میوه بچینم چه شود؟ | پیش پایی به چراغِ تو ببینم چه شود؟
بیت ۱
اگر من از باغ وجود و زیبایی تو بهره‌ای ببرم یا با نور هدایت تو راه زندگی‌ام را پیدا کنم، چه اشکالی دارد؟
یا رب اندر کَنَفِ سایهٔ آن سروِ بلند | گر منِ سوخته یک دَم بنشینم چه شود؟
بیت ۲
ای پروردگار! اگر منِ دل‌سوخته لحظه‌ای در پناه سایه سار آن معشوق بلندقامت آرام بگیرم، چه می‌شود؟
آخِر ای خاتَمِ جمشیدِ همایون آثار | گر فِتَد عکسِ تو بر نقشِ نگینم چه شود؟
بیت ۳
ای محبوب مبارک‌پی که چون نگین انگشتر جمشیدی، اگر تصویر و جلوه‌ات بر وجود من بیفتد، چه اتفاق فرخنده‌ای رخ می‌دهد؟
واعظِ شهر چو مِهرِ مَلِک و شَحنه گُزید | من اگر مِهرِ نگاری بِگُزینم چه شود؟
بیت ۴
وقتی واعظ شهر محبت پادشاه و داروقه را برگزیده است، اگر من نیز عشق معشوقی زیبا را انتخاب کنم، چه عیبی دارد؟
عقلم از خانه به در رفت، وَگَر مِی این است | دیدم از پیش که در خانهٔ دینم چه شود
بیت ۵
عقل و هوش از سرم رفت و اگر شراب چنین اثر ویرانگری دارد، از قبل معلوم بود که با ایمان و دین من چه خواهد کرد.
صرف شد عمرِ گرانمایه به معشوقه و مِی | تا از آنم چه به پیش آید، از اینم چه شود؟
بیت ۶
عمر ارزشمندم در راه عشق معشوق و باده‌نوشی سپری شد تا ببینیم سرانجام از آن عشق و از این شراب چه عصیبی نصیبم می‌شود.
خواجه دانست که من عاشقم و هیچ نگفت | حافظ ار نیز بداند که چُنینم چه شود؟
بیت ۷
خواجه فهمید که من عاشقم و به روی خود نیاورد؛ اگر حافظ هم بداند که من چنین گرفتار عشقم، اتفاق خاصی نمی‌افتد.
معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت
کَنَف
پناه، سایه و حمایت
خاتم جمشید
کنایه از انگشتر پادشاه اسطوره‌ای، جمشید، که دارای فر و شکوه است
همایون آثار
مبارک، فرخنده و دارای اثر نیک
شَحنه
داروغه، رئیس پاسبانان و نگهبان شهر
نگار
معشوق زیبا روی
آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل
استعاره
«باغِ تو»
باغ استعاره از وجود پرطراوت یا زیبایی معشوق است.
تشخیص
«چراغِ تو»
نسبت دادن چراغ و روشنایی به معشوق به عنوان راهنما.
تضاد
«عقل و مِی»
تقابل میان عقل‌گرایی و خرد با مستی و عاشقی در بیت پنجم.
تکلم با خود / پرسش انکاری
«چه شود؟»
استفاده از پرسش‌های پیاپی با عبارت چه شود برای بیان تمنا و التماس عاشق.
ایهام
«مِهر»
در بیت چهارم به دو معنای محبت و خورشید یا مُهر و امضا به کار رفته است.
تحلیل ساختاری و عددی غزل
ابجد کبیر
۲۸,۴۶۷
ابجد وسیط
۱,۷۲۵
ابجد صغیر
۱,۲۵۱
تعداد حروف
۳۵۹
نظرات
ارسال یک نظر