غزل شماره ۱۰۷ حافظ: حُسن تو همیشه در فزون باد + تفسیر و فال
متن غزل شماره ۱۰۷ حافظ
حُسن تو همیشه در فزون باد
❖
رویت همه ساله لاله‌گون باد
اندر سرِ ما خیالِ عشقت
❖
هر روز که باد در فزون باد
هر سرو که در چمن درآید
❖
در خدمتِ قامتت نگون باد
چشمی که نه فتنهٔ تو باشد
❖
چون گوهرِ اشک غرقِ خون باد
چشمِ تو ز بهرِ دلربایی
❖
در کردنِ سحر ذوفنون باد
هر جا که دلیست در غمِ تو
❖
بی صبر و قرار و بی سکون باد
قَدِّ همه دلبرانِ عالم
❖
پیشِ الفِ قَدَت چو نون باد
هر دل که ز عشقِ توست خالی
❖
از حلقهٔ وصلِ تو برون باد
لعلِ تو که هست جانِ حافظ
❖
دور از لبِ مردمانِ دون باد
✨ نتیجه فال غزل ۱۰۷ حافظ
فال شما نشان می‌دهد که زیبایی و جاذبه‌ای در زندگی شما هست که روز به روز افزون می‌شود. با عشق و خیالی که در سر دارید، به آرامش و قرار می‌رسید. در راه رسیدن به آرزوهایتان، موانع از سر راهتان برداشته می‌شوند و بدخواهان دور خواهند ماند. دلتان از عشق خالی مباد که وصال نزدیک است.
خلاصه و مفهوم غزل
این غزل حافظ، ستایشی پرشور و سراسر آرزو از معشوق است. شاعر برای دوام و فزونی زیبایی معشوق و رنگین‌مانی چهره او به مانند لاله دعا می‌کند و آرزو دارد که خیال عشق او پیوسته در دلش افزون شود. قامت دلبر به حدی بلند و رعنا توصیف شده که سروهای چمن در برابرش سر خم می‌کنند و قد دیگر دلبران جهان، در مقابل قامت الف‌گونه او، مانند حرف 'نون' خمیده به نظر می‌رسد. حافظ به قدرت سحرانگیز چشمان معشوق اشاره می‌کند و از خدا می‌خواهد که دلی که از عشق او خالی است، از وصالش محروم بماند. غزل با دعایی برای دور ماندن لب لعل‌گون معشوق، که جان و هستی حافظ است، از دست مردمان فرومایه پایان می‌یابد.
معنی بیت به بیت غزل
حُسن تو همیشه در فزون باد | رویت همه ساله لاله‌گون باد
بیت ۱
زیبایی تو همیشه در حال افزایش و فزونی باشد، و چهره‌ات همواره مانند گل لاله سرخ‌گون و شاداب بماند.
اندر سرِ ما خیالِ عشقت | هر روز که باد در فزون باد
بیت ۲
آرزو می‌کنم که خیال عشق تو در ذهن و وجود ما، هر روز و لحظه، افزون‌تر و پایدارتر شود.
هر سرو که در چمن درآید | در خدمتِ قامتت نگون باد
بیت ۳
هر درخت سروی که در چمن سر برآورد و قامت بیاراید، در برابر قد و بالای تو سر به زیر و خمیده باشد (کنایه از برتری قد معشوق).
چشمی که نه فتنهٔ تو باشد | چون گوهرِ اشک غرقِ خون باد
بیت ۴
چشمی که در بند فتنه و جاذبه تو نباشد (و مجذوب تو نگردد)، مانند گوهری از اشک، غرق در خون (از حسرت و اندوه) باد.
چشمِ تو ز بهرِ دلربایی | در کردنِ سحر ذوفنون باد
بیت ۵
چشم تو برای دلبردن و فریبندگی، در انجام سحر و افسون‌گری، صاحب فنون و مهارت‌های فراوان باد.
هر جا که دلیست در غمِ تو | بی صبر و قرار و بی سکون باد
بیت ۶
هر دلی که در غم عشق تو گرفتار است، پیوسته بی‌صبر و بی‌قرار و ناآرام باشد (از شدت عشق و اشتیاق).
قَدِّ همه دلبرانِ عالم | پیشِ الفِ قَدَت چو نون باد
بیت ۷
قد و قامت همه دلبران جهان، در برابر قامت الف‌گونه و رعنای تو، مانند حرف 'نون' (خمیده) باشد (کنایه از برتری قامت معشوق).
هر دل که ز عشقِ توست خالی | از حلقهٔ وصلِ تو برون باد
بیت ۸
هر دلی که از عشق تو تهی باشد، الهی که از حلقه وصال و ارتباط با تو (از سعادت عشق) دور بماند.
لعلِ تو که هست جانِ حافظ | دور از لبِ مردمانِ دون باد
بیت ۹
لب لعل‌گون تو که برای حافظ همچون جان عزیز است، از دسترس و دهان مردمان فرومایه و پست به دور باشد.
معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت
فزون
بیشتر، افزوده، افزون‌شونده
لاله‌گون
به رنگ لاله، سرخ‌فام
نگون
سرنگون، خمیده، سربه زیر
ذوفنون
صاحب فنون و مهارت‌های بسیار، چیره دست
دون
پست، فرومایه، فرومایه
آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل
تشبیه
«رویت همه ساله لاله‌گون باد»
چهره معشوق از نظر سرخی و طراوت به لاله تشبیه شده است.
کنایه
«در خدمتِ قامتت نگون باد»
این عبارت کنایه از نهایت خضوع و تسلیم در برابر قامت بلند و والای معشوق دارد.
مبالغه
«قدّ همه دلبران عالم پیشِ الفِ قَدَت چو نون باد»
در برتری قامت معشوق بر قامت همه زیبارویان عالم، اغراق و زیاده‌گویی شده است.
استعاره
«لعلِ تو»
واژه 'لعل' به صورت استعاره برای لب‌های سرخ و گرانبهای معشوق به کار رفته است.
تناسب (تضاد)
«الفِ قَدَت چو نون باد»
بین 'الف' (که نماد راستی و بلندی است) و 'نون' (که نماد خمیدگی و انحنا است)، تناسب یا تضادی از لحاظ شکل حروف وجود دارد که برای تاکید بر برتری قامت معشوق استفاده شده است.
تحلیل ساختاری و عددی غزل
ابجد کبیر
۲۶,۳۸۲
ابجد وسیط
۱,۴۹۴
ابجد صغیر
۱,۱۶۴
تعداد حروف
۳۲۲
نظرات
ارسال یک نظر