غزل شماره ۱۰۶ حافظ: تَنَت به نازِ طبیبان نیازمند مباد + تفسیر و فال

متن غزل شماره ۱۰۶ حافظ

تَنَت به نازِ طبیبان نیازمند مباد

❖

وجود نازکت آزردهٔ گزند مباد

سلامتِ همه آفاق در سلامتِ توست

❖

به هیچ عارضه شخصِ تو دردمند مباد

جمالِ صورت و معنی ز امنِ صحتِ توست

❖

که ظاهرت دُژَم و باطنت نَژَند مباد

در این چمن چو درآید خزان به یغمایی

❖

رهش به سروِ سهی قامتِ بلند مباد

در آن بساط که حُسن تو جلوه آغازد

❖

مجالِ طعنهٔ بدبین و بدپسند مباد

هر آن که رویِ چو ماهت به چشمِ بد بیند

❖

بر آتشِ تو بجز جانِ او سپند مباد

شفا ز گفتهٔ شِکَّرفِشانِ حافظ جوی

❖

که حاجتت به عِلاجِ گلاب و قند مباد

✨ نتیجه فال غزل ۱۰۶ حافظ

ای صاحب فال، این غزل بشارت از حفظ سلامت و سعادت شما می‌دهد. نگران بدخواهان نباشید؛ نگاه منفی آنان اثری نخواهد داشت. زیبایی باطن و ظاهر شما با تندرستی و آرامش گره خورده است. در رویارویی با مشکلات، به خرد و کلام رهایی‌بخش پناه ببرید که از هر درمانی کارسازتر است. به نعمت‌هایی که دارید شکرگزار باشید و از هر گزندی ایمن خواهید بود.

خلاصه و مفهوم غزل

این غزل سرشار از آرزوی سلامتی و نیک‌روزی برای مخاطبی عزیز است. حافظ در این شعر برای محبوب یا فردی والا، دعا می‌کند که از هرگونه بیماری، گزند و اندوه، چه جسمی و چه روحی، در امان باشد. او سلامت معشوق را با سلامت تمام جهان پیوند می‌زند و بر این باور است که زیبایی ظاهر و باطن فرد از آرامش و تندرستی او نشأت می‌گیرد. حافظ همچنین آرزو می‌کند که چشم بد و حسادت بدخواهان هرگز نتواند به او آسیب برساند و در نهایت، شفا و آرامش حقیقی را در کلام شیرین و حکمت‌آمیز خود حافظ می‌داند که از هر درمان ظاهری سودمندتر است.

معنی بیت به بیت غزل

تَنَت به نازِ طبیبان نیازمند مباد | وجود نازکت آزردهٔ گزند مباد

بیت ۱ امیدوارم بدنت دچار بیماری نشود که محتاج طبیب شوی و وجودت از بیماری و گزند دور باشد

سلامتِ همه آفاق در سلامتِ توست | به هیچ عارضه شخصِ تو دردمند مباد

بیت ۲ سلامت و خوشبختی همه دنیا به سلامت و خوبی تو بستگی دارد، امیدوارم هیچ مرضی تو را دردمند نکند

جمالِ صورت و معنی ز امنِ صحتِ توست | که ظاهرت دُژَم و باطنت نَژَند مباد

بیت ۳ زیبایی چهره و باطن تو از سلامت و آسودگی‌ات سرچشمه می‌گیرد، پس نگذار که ظاهرت غمگین و باطن‌ات ناخرسند باشد.

در این چمن چو درآید خزان به یغمایی | رهش به سروِ سهی قامتِ بلند مباد

بیت ۴ وقتی فصل خزان به این باغ وارد شود، امیدوارم که راهش به سوی سروهای بلند و زیبا نرود و آن‌ها را از آن خود نکند.

در آن بساط که حُسن تو جلوه آغازد | مجالِ طعنهٔ بدبین و بدپسند مباد

بیت ۵ در محفل عشق و زیبایی تو، جایی برای انتقاد و نظر منفی افراد بدبین وجود ندارد.

هر آن که رویِ چو ماهت به چشمِ بد بیند | بر آتشِ تو بجز جانِ او سپند مباد

بیت ۶ هر کسی که زیبایی تو را با نظر بد ببیند، امیدوارم که جانش مانند اسپند در آتش تو بسوزد

شفا ز گفتهٔ شِکَّرفِشانِ حافظ جوی | که حاجتت به عِلاجِ گلاب و قند مباد

بیت ۷ از سخنان شیرین و حکیمانه حافظ بهره‌مند شو که درمان‌های معمولی مانند گلاب و قند کارساز نیست

معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت

ناز طبیبان بی‌نیازی و غرور پزشکان؛ کنایه از نیاز به درمان پزشکی که ممکن است ناخوشایند باشد.

آفاق کرانه‌های جهان؛ کنایه از تمام دنیا و مردم آن (جمع افق).

دُژَم غمگین، عبوس، افسرده‌رو.

نَژَند پژمرده، اندوهگین، افسرده (معمولاً برای باطن).

سپند اسفند؛ دانه‌ای که برای دفع چشم زخم در آتش می‌ریزند.

آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل

تشبیه «رویِ چو ماهت»

زیبایی روی محبوب به ماه تشبیه شده است.

تشخیص «خزان به یغمایی»

خزان مانند انسانی که به غارت می‌آید، توصیف شده است.

کنایه «تَنَت به نازِ طبیبان نیازمند مباد»

کنایه از آرزوی سلامتی کامل و عدم نیاز به پزشک و درمان.

واج آرایی «ناز، نازکت، آزرده، گزند (در بیت اول)»

تکرار حرف «ز» که به موسیقی درونی شعر می‌افزاید.

استعاره «این چمن»

استعاره از دنیا یا زندگی.

تحلیل ساختاری و عددی غزل

ابجد کبیر ۲۵,۰۷۸

ابجد وسیط ۱,۴۳۲

ابجد صغیر ۱,۱۹۲

تعداد حروف ۳۳۷

این تفسیر و صفحه توسط هوش مصنوعی طراحی و نوشته شده است.

غزل قبلی غزل شماره ۱۰۵

غزل بعدی غزل شماره ۱۰۷

مشاهده فهرست کامل غزلیات حافظ