غزل شماره ۴۵۳ حافظ: ای که دایم به خویش مغروری + تفسیر و فال

متن غزل شماره ۴۵۳ حافظ

ای که دایم به خویش مغروری

❖

گر تو را عشق نیست معذوری

گِرد دیوانگانِ عشق مگرد

❖

که به عقلِ عقیله مشهوری

مستیِ عشق نیست در سرِ تو

❖

رو که تو مستِ آبِ انگوری

روی زرد است و آه دردآلود

❖

عاشقان را دوایِ رنجوری

بگذر از نام و ننگ خود حافظ

❖

ساغر مِی‌ طلب که مخموری

✨ نتیجه فال غزل ۴۵۳ حافظ

این فال به شما یادآور می‌شود که تا زمانی که از غرور خود دست نکشید و به دنیای دل و محبت گام ننهید، از درک حقیقت زندگی محروم خواهید بود. به ظاهر و عقل خشک خود مغرور نباشید.

خلاصه و مفهوم غزل

این غزل نکوهش غرور برخاسته از عقل خشک و مادی‌گرا در برابر سرمستی و شور عشق حقیقی است. حافظ به انسان‌های خودبین و مغرور هشدار می‌دهد که مستی واقعی با شراب عشق حاصل می‌شود و با عقل‌اندیشی و نام‌جویی منافات دارد.

معنی بیت به بیت غزل

ای که دایم به خویش مغروری | گر تو را عشق نیست معذوری

بیت ۱ ای کسی که همیشه به خودت می‌نازی و غرور داری، اگر در دل عشق نداری، عذرت پذیرفته است و ملامتی بر تو نیست.

گِرد دیوانگانِ عشق مگرد | که به عقلِ عقیله مشهوری

بیت ۲ به حریم عاشقان مجنون نزدیک نشو، زیرا تو به عقل و تدبیر در میان مردم مشهوری و سنخیتی با آنان نداری.

مستیِ عشق نیست در سرِ تو | رو که تو مستِ آبِ انگوری

بیت ۳ شور و مستی عشق حقیقی در سر تو وجود ندارد؛ برو که مستی تو تنها از شراب و آب انگور است.

روی زرد است و آه دردآلود | عاشقان را دوایِ رنجوری

بیت ۴ چهرهٔ زرد و آه پر از درد، دارو و درمان درد عاشقان بیمار و دلتنگ است.

بگذر از نام و ننگ خود حافظ | ساغر مِی‌ طلب که مخموری

بیت ۵ ای حافظ، از نام و ننگ دنیوی چشم‌پوشی کن و جام شراب طلب کن که خمار و نیازمند مستی هستی.

معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت

مغرور فریفته، مغرور به خود، خودبین

عقیله عاقل، خردمند، زن بزرگوار و در اینجا به معنی عقل بند زننده و بازدارنده نیز آمده است

آب انگور شراب مادی، باده

رنجوری بیماری، دردمندی

مخمور خمار، کسی که اثر شراب از سرش پریده و خمار باده است

آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل

تضاد «مستی عشق و مست آب انگوری»

تضاد میان مستی روحانی عشق و مستی مادی شراب انگور.

ایهام «عقل عقیله»

عقیله علاوه بر معنای خردمند، به معنای زانوبند شتر و پای‌بند نیز هست که تداعی‌کننده عقلی است که مانع آزادی انسان در عشق است.

حسن تعلیل «روی زرد است و آه دردآلود / عاشقان را دوای رنجوری»

شاعر رنگ زرد چهره و آه دردناک عاشق را به عنوان درمان و داروی رنج عشق معرفی کرده است.

تحلیل ساختاری و عددی غزل

ابجد کبیر ۱۸,۵۹۹

ابجد وسیط ۹۵۹

ابجد صغیر ۶۲۶

تعداد حروف ۱۸۳

این تفسیر و صفحه توسط هوش مصنوعی طراحی و نوشته شده است.

غزل قبلی غزل شماره ۴۵۲

غزل بعدی غزل شماره ۴۵۴

مشاهده فهرست کامل غزلیات حافظ