غزل شماره ۴۶۳ حافظ: سَلامُ اللّهِ ما کَرَّ اللَّیالي + تفسیر و فال
متن غزل شماره ۴۶۳ حافظ
سَلامُ اللّهِ ما کَرَّ اللَّیالي
❖
و جاوَبَتِ الْمثاني و الْمِثالي
عَلیٰ وادِی الْأَراک و مَن عَلَیها
❖
و دارٍ بِاللَّویٰ فوقَ الرِّمالِ
دعاگوی غریبان جهانم
❖
و أَدعُو بِالتَّواتُر و التَّوالي
به هر منزل که رو آرد خدا را
❖
نگه دارش به لطف لایزالی
منال ای دل که در زنجیر زلفش
❖
همه جمعیت است آشفته حالی
ز خطت صد جمال دیگر افزود
❖
که عمرت باد صد سال جلالی
تو می‌باید که باشی ور نه سهل است
❖
زیانِ مایهٔ جاهی و مالی
بر آن نقاش قدرت آفرین باد
❖
که گرد مه کشد خط هلالی
فَحُبُّک راحَتی فی کُلِّ حینٍ
❖
و ذِکرُک مونِسي فی کُلِّ حالِ
سویدای دل من تا قیامت
❖
مباد از شوق و سودای تو خالی
کجا یابم وصال چون تو شاهی
❖
من بدنامِ رندِ لااُبالی
خدا داند که حافظ را غرض چیست
❖
و عِلْمُ اللّهِ حَسْبي مِن سُؤالی
✨ نتیجه فال غزل ۴۶۳ حافظ
این فال نشان‌دهنده عشق و اخلاص عمیق شماست. در راه رسیدن به هدف، ممکن است سختی‌هایی وجود داشته باشد، اما با توکل به لطف الهی و حفظ آرامش درون، بر موانع غلبه خواهید کرد. نیت پاک شما نزد پروردگار روشن است، پس از ملامت دیگران نهراسید و با امید به آینده ادامه دهید.
خلاصه و مفهوم غزل
این غزل از غزاید تلفیقی فارسی و عربی حافظ است که در آن شاعر با زبانی سرشار از ستایش، اخلاص و تمنا، عشق خود را به معشوق ازلی و ابدی یا ممدوح ابراز می‌دارد. او با بهره‌گیری از اصطلاحات موسیقی، مناظر عربی و مفاهیم عرفانی، از آرامش بخش بودن یاد یار، بی‌توجهی به مادیات در راه عشق، و نیاز قلبی خود به درگاه الهی سخن می‌گوید.
معنی بیت به بیت غزل
سَلامُ اللّهِ ما کَرَّ اللَّیالي | و جاوَبَتِ الْمثاني و الْمِثالي
بیت ۱
درود خدا باد تا آن هنگام که شب‌ها بازمی‌گردند و تارهای دوم و سوم عود با یکدیگر هم‌نوا و هماهنگ پاسخ می‌دهند.
عَلیٰ وادِی الْأَراک و مَن عَلَیها | و دارٍ بِاللَّویٰ فوقَ الرِّمالِ
بیت ۲
بر دره «أراک» و کسانی که در آن سکونت دارند و بر خانه‌ای که در تپه‌های شنی «لوی» قرار دارد.
دعاگوی غریبان جهانم | و أَدعُو بِالتَّواتُر و التَّوالي
بیت ۳
من دعاگوی غریبان در سراسر جهان هستم و این دعا را پی در پی و پیاپی انجام می‌دهم.
به هر منزل که رو آرد خدا را | نگه دارش به لطف لایزالی
بیت ۴
خدا را سوگند که او را در هر منزلی که پا می‌گذارد، با لطف جاودان و بی‌پایان خود محافظت کن.
منال ای دل که در زنجیر زلفش | همه جمعیت است آشفته حالی
بیت ۵
ای دل، از گرفتار شدن در زنجیر زلف یار ناله مکن؛ زیرا در این آشفته‌حالی، جمع خاطر و آرامش حقیقی نهفته است.
ز خطت صد جمال دیگر افزود | که عمرت باد صد سال جلالی
بیت ۶
با رویش خط (موی نوخاسته) بر چهره‌ات، صد زیبایی دیگر افزوده شد؛ امیدوارم عمرت صد سال پرشکوه و جلالی باشد.
تو می‌باید که باشی ور نه سهل است | زیانِ مایهٔ جاهی و مالی
بیت ۷
وجود تو برای من مایه حیات است و باید بمانی، وگرنه از دست رفتن سرمایه مقام و ثروت اهمیت و ارزشی ندارد.
بر آن نقاش قدرت آفرین باد | که گرد مه کشد خط هلالی
بیت ۸
آفرین و درود بر آن نقاش هستی که گرد ماه رخسار تو، خطی هلالی و زیبا ترسیم کرده است.
فَحُبُّک راحَتی فی کُلِّ حینٍ | و ذِکرُک مونِسي فی کُلِّ حالِ
بیت ۹
عشق و محبت تو در هر لحظه مایه آرامش من است و یاد تو در هر شرایطی مونس و همدم من می‌باشد.
سویدای دل من تا قیامت | مباد از شوق و سودای تو خالی
بیت ۱۰
سیاهی دل و مرکز احساس من تا روز رستاخیز هرگز از اشتیاق و عشق تو خالی نگردد.
کجا یابم وصال چون تو شاهی | من بدنامِ رندِ لااُبالی
بیت ۱۱
من که رندی بدنام و بی‌قیدوبند هستم، چگونه می‌توانم به وصال شاه بزرگواری چون تو دست یابم؟
خدا داند که حافظ را غرض چیست | و عِلْمُ اللّهِ حَسْبي مِن سُؤالی
بیت ۱۲
خداوند آگاه است که مقصود و نیت حافظ از این عشق چیست و علم الهی مرا از پرسش و توضیح بیشتر بی‌نیاز می‌کند.
معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت
کَرَّ
بازگشتن، تکرار شدن
مَثاني
تار یا سیم دوم از تارهای ساز عود
لَویٰ
نام تپه‌ای شنی یا مکانی در عربستان
سویدا
نقطه سیاه مرکز دل، کنایه از درون و مرکز عواطف انسانی
لااُبالی
بی‌قیدوبند، کسی که از ملامت دیگران و بدنامی باکی ندارد
آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل
ایهام
«همه جمعیت است آشفته حالی»
واژه جمعیت هم به معنای «جمع خاطر و آسودگی» و هم به معنای «گروه و اجتماع» است.
تضاد
«جمعیّت و آشفته حالی»
دو کلمه با معنای متضاد هستند که برای برجسته‌سازی مفهوم زیبایی‌پژوهی عشق آمده‌اند.
تشبیه
«که گرد مه کشد خط هلالی»
چهره معشوق به ماه تشبیه شده است و خط موی اطراف آن به هلال ماننده شده است.
تحلیل ساختاری و عددی غزل
ابجد کبیر
۳۰,۷۸۹
ابجد وسیط
۲,۲۶۵
ابجد صغیر
۱,۵۱۲
تعداد حروف
۴۶۳
نظرات
ارسال یک نظر