غزل شماره ۳۷۷ حافظ: ما شبی دست برآریم و دعایی بکنیم + تفسیر و فال

متن غزل شماره ۳۷۷ حافظ

ما شبی دست برآریم و دعایی بکنیم

❖

غم هجران تو را چاره ز جایی بکنیم

دلِ بیمار شد از دست، رفیقان مددی

❖

تا طبیبش به سر آریم و دوایی بکنیم

آن که بی‌جرم برنجید و به تیغم زد و رفت

❖

بازش آرید خدا را که صفایی بکنیم

خشک شد بیخ طرب راه خرابات کجاست

❖

تا در آن آب و هوا نشو و نمایی بکنیم

مدد از خاطر رندان طلب ای دل ور نه

❖

کار صعب است مبادا که خطایی بکنیم

سایهٔ طایر کم حوصله کاری نکند

❖

طلب از سایهٔ میمون همایی بکنیم

دلم از پرده بشد حافظ خوش‌گوی کجاست

❖

تا به قول و غزلش ساز نوایی بکنیم

✨ نتیجه فال غزل ۳۷۷ حافظ

این فال نویدبخش گشایش در کارهاست. اگر در راه عشق یا هدف بزرگی دچار رنج و سختی شده‌اید، ناامید نباشید. با دعا، توکل و مشورت با افراد خردمند وارد، راه چاره را خواهید یافت. به زودی حال دلتان خوب می‌شود و روزگار بر وفق مرادتان خواهد گشت.

خلاصه و مفهوم غزل

این غزل بیانگر درد هجران و فراق معشوق است. شاعر با زبانی صمیمی و پرشور از درد دل بیمار خود سخن می‌گوید و از رفیقان و رندان طلب یاری می‌کند تا با پناه بردن به خرابات معرفت و مدد جستن از پیر راه، طراوت و شادی از دست رفته را دوباره به جان بازگرداند و به آرامش برسد.

معنی بیت به بیت غزل

ما شبی دست برآریم و دعایی بکنیم | غم هجران تو را چاره ز جایی بکنیم

بیت ۱ شبی دست به دعا بلند می‌کنیم و برای رفع غم دوری و فراق تو چاره‌ای می‌جوییم.

دلِ بیمار شد از دست، رفیقان مددی | تا طبیبش به سر آریم و دوایی بکنیم

بیت ۲ دل عاشق و بیمارم از دست رفت؛ ای دوستان یاری کنید تا طبیب (معشوق) را بر بالینش آوریم و درمانش کنیم.

آن که بی‌جرم برنجید و به تیغم زد و رفت | بازش آرید خدا را که صفایی بکنیم

بیت ۳ آن کسی که بدون گناه قهر کرد، با تیغ جفا مرا مجروح ساخت و رفت، برای خدا او را بازگردانید تا دوجانبه صفا و آشتی کنیم.

خشک شد بیخ طرب راه خرابات کجاست | تا در آن آب و هوا نشو و نمایی بکنیم

بیت ۴ ریشه شادی و نشاط خشک شده است؛ راه میخانه کجاست تا در آن آب و هوا دوباره رشد و شکوفایی را تجربه کنیم؟

مدد از خاطر رندان طلب ای دل ور نه | کار صعب است مبادا که خطایی بکنیم

بیت ۵ ای دل، از همت و توجه رندان پاکباخته یاری بخواه، وگرنه کار عشق دشوار است و مبادا دچار اشتباه و لغزش شویم.

سایهٔ طایر کم حوصله کاری نکند | طلب از سایهٔ میمون همایی بکنیم

بیت ۶ سایه پرنده کم‌ظرفیت و ناپایدار سودی ندارد؛ باید از همت فرخنده و سایه همای سعادت (پیر کامل) مدد بطلبیم.

دلم از پرده بشد حافظ خوش‌گوی کجاست | تا به قول و غزلش ساز نوایی بکنیم

بیت ۷ دلم از خود بیخود شد و از پرده بیرون رفت، حافظ شیرین‌سخن کجاست تا با سخن و غزل او نوایی تازه ساز کنیم؟

معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت

هجران دوری و جدایی از معشوق

خرابات میکده، مرکز تجمع رندان و اهل عشق و معرفت

صعب سخت، دشوار و خطرناک

طایر پرنده، مرغ

هما پرنده‌ای افسانه‌ای که سایه‌اش بر سر هر کس بیفتد به سعادت می‌رسد؛ کنایه از پیر مرشد

آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل

تشبیه «بیخ طرب»

طرب (شادی) به درختی تشبیه شده که ریشه (بیخ) دارد.

تضاد «بیمار و طبیب»

واژه‌های بیمار و طبیب تناسب مفهومی از جنس تضاد یا تقابل درمانی دارند.

کنایه «دست برآریم»

کنایه از دعا کردن و به درگاه خدا روی آوردن است.

ایهام «پرده»

در بیت آخر پرده هم به معنی پرده‌های ساز موسیقی و هم حجاب و خودآگاهی است.

مراعات نظیر «طبیب و بیمار و دوا»

واژه‌های مرتبط با حوزه پزشکی و درمان در کنار یکدیگر آمده‌اند.

تحلیل ساختاری و عددی غزل

ابجد کبیر ۲۶,۰۳۰

ابجد وسیط ۱,۷۱۸

ابجد صغیر ۱,۰۷۳

تعداد حروف ۳۵۴

این تفسیر و صفحه توسط هوش مصنوعی طراحی و نوشته شده است.

غزل قبلی غزل شماره ۳۷۶

غزل بعدی غزل شماره ۳۷۸

مشاهده فهرست کامل غزلیات حافظ