غزل شماره ۹۲ حافظ: میر من خوش می‌روی کاندر سر و پا میرمت + تفسیر و فال
متن غزل شماره ۹۲ حافظ
میرِ من خوش می‌روی کاندر سر و پا میرمت
❖
خوش خرامان شو که پیشِ قدِ رعنا میرمت
گفته بودی کی بمیری پیشِ من، تعجیل چیست؟
❖
خوش تقاضا می‌کنی پیشِ تقاضا میرمت
عاشق و مخمور و مهجورم بتِ ساقی کجاست؟
❖
گو که بِخرامَد که پیشِ سرو بالا میرمت
آن که عمری شد که تا بیمارم از سودایِ او
❖
گو نگاهی کن که پیشِ چشمِ شهلا میرمت
گفته‌ای لعلِ لبم هم درد بخشد هم دوا
❖
گاه پیش درد و گَه پیش مداوا میرمت
خوش خِرامان می‌روی چشمِ بد از رویِ تو دور
❖
دارم اندر سر خیالِ آن که در پا میرمت
گرچه جایِ حافظ اندر خلوتِ وصلِ تو نیست
❖
ای همه جایِ تو خوَش، پیشِ همه جا میرمت
✨ نتیجه فال غزل ۹۲ حافظ
نیت شما با فداکاری و صدق نیت به سرانجام می‌رسد. در راه رسیدن به مقصود نباید عجله کنید یا از سختی‌ها و رنج‌ها بهراسید؛ زیرا سختی‌های این مسیر نیز شیرین و سازنده‌اند. محبوب یا مقصودتان به شما توجه دارد. با اخلاص، تواضع و وفاداری کامل گام بردارید تا به کام دل برسید.
خلاصه و مفهوم غزل
این غزل یکی از شورانگیزترین و عاشقانه‌ترین سروده‌های حافظ است که بر محور جانبازی و تسلیم تمام‌عیار در برابر معشوق می‌چرخد. شاعر با ردیف موسیقایی «میرمت»، اشتیاق بی‌پایان خود را برای نثار جان در پای هر جلوه، نگاه، قامت و حتی رنجی که از جانب یار می‌رسد ابراز می‌دارد. او هجران، بیماری عشق و حتی خلوت‌نیافتن در بزم وصال را با عشق و ستایش تام می‌پذیرد و تمامیت وجود معشوق را زیبا و شایسته جان‌فشانی می‌داند.
معنی بیت به بیت غزل
میرِ من خوش می‌روی کاندر سر و پا میرمت | خوش خرامان شو که پیشِ قدِ رعنا میرمت
بیت ۱
ای سرور و فرمانروای من، چه زیبا و دل‌انگیز گام برمی‌داری؛ سراپا فدای تمام وجودت شوم! با ناز و خرامش راه برو تا جانم را پیشکش قامت رعنایت کنم.
گفته بودی کی بمیری پیشِ من، تعجیل چیست؟ | خوش تقاضا می‌کنی پیشِ تقاضا میرمت
بیت ۲
پرسیده بودی که چه وقت پیش روی من جان فدا می‌کنی؟ چرا این‌قدر شتاب داری؟ چه درخواست شیرینی داری، جانم فدای این تقاضای دلنشین تو باد.
عاشق و مخمور و مهجورم بتِ ساقی کجاست؟ | گو که بِخرامَد که پیشِ سرو بالا میرمت
بیت ۳
عاشقی دلباخته، خمارآلود و هجران‌کشیده‌ام؛ آن ساقی زیبارو کجاست؟ بگویید با ناز بیاید تا جانم را نثار قد و قامت چون سرو او کنم.
آن که عمری شد که تا بیمارم از سودایِ او | گو نگاهی کن که پیشِ چشمِ شهلا میرمت
بیت ۴
به آن محبوبی که عمری است از اشتیاق و غم عشقش بیمار و رنجورم، بگویید نیم‌نگاهی به من بیندازد تا در برابر چشمان سیاه و افسونگرش جان بسپارم.
گفته‌ای لعلِ لبم هم درد بخشد هم دوا | گاه پیش درد و گَه پیش مداوا میرمت
بیت ۵
گفته بودی که لبان لعل‌گون من هم درد عشق می‌آفریند و هم درمان می‌بخشد؛ من گهگاهی پیش آن درد فراق و گاهی پیش داروی وصال تو جان می‌دهم.
خوش خِرامان می‌روی چشمِ بد از رویِ تو دور | دارم اندر سر خیالِ آن که در پا میرمت
بیت ۶
با ناز و وقار می‌روی، چشم بد از چهره‌ات دور باد! در سرم این اندیشه و آرزوست که در پیش پایت جان به جان‌آفرین تسلیم کنم.
گرچه جایِ حافظ اندر خلوتِ وصلِ تو نیست | ای همه جایِ تو خوَش، پیشِ همه جا میرمت
بیت ۷
اگرچه حافظ شایستگی حضور در خلوتگاه وصال تو را ندارد، اما ای که سراپای وجودت دلنشین است، من فدای همه جلوه‌ها و مکان‌های حضور تو می‌شوم.
معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت
میر
امیر، سرور، فرمانروا (استعاره از معشوق)
خرامان
با ناز و وقار و به آرامی راه رونده
مخمور
خمارآلود، نیازمند شراب و مستی
مهجور
دور افتاده از یار، هجران‌کشیده
سودا
عشق، شور و اشتیاق شدید، اندیشه
شهلا
چشم درشت و فریبنده که سیاهی‌اش متمایل به سرخی یا میشی باشد
لعل لب
لب سرخ و درخشان مانند سنگ قیمتی لعل
آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل
جناس
«میرِ من خوش می‌روی کاندر سر و پا میرمت»
جناس میان واژه‌های «میر» (فرمانروا)، «می‌روی» (فعل رفتن) و «میرمت» (بمیرم برای تو).
تضاد
«گفته‌ای لعلِ لبم هم درد بخشد هم دوا»
تقابل و تضاد معنایی میان دو واژه «درد» و «دوا».
مراعات نظیر
«خوش خِرامان می‌روی چشمِ بد از رویِ تو دور / دارم اندر سر خیالِ آن که در پا میرمت»
تناسب میان اندام‌های بدن شامل چشم، رو، سر و پا.
استعاره
«عاشق و مخمور و مهجورم بتِ ساقی کجاست؟»
به‌کار بردن «بت» و «ساقی» به عنوان استعاره از معشوق زیباروی.
حشو ملیح و جمله دعایی
«چشمِ بد از رویِ تو دور»
آوردن دعای دفع چشم‌زخم در میان کلام برای افزایش زیبایی و تأثیر سخن.
تحلیل ساختاری و عددی غزل
ابجد کبیر
۳۶,۷۰۷
ابجد وسیط
۱,۸۹۵
ابجد صغیر
۱,۲۴۷
تعداد حروف
۳۸۱
نظرات
ارسال یک نظر