غزل شماره ۲۱۰ حافظ: دوش در حلقهٔ ما قصّهٔ گیسویِ تو بود + تفسیر و فال

متن غزل شماره ۲۱۰ حافظ

دوش در حلقهٔ ما قصّهٔ گیسویِ تو بود

❖

تا دلِ شب سخن از سلسلهٔ مویِ تو بود

دل که از ناوَکِ مژگانِ تو در خون می‌گشت

❖

باز مشتاقِ کمان‌خانهٔ ابرویِ تو بود

هم عَفَاالله صبا کز تو پیامی می‌داد

❖

ور نه در کس نرسیدیم که از کویِ تو بود

عالَم از شور و شرِ عشق خبر هیچ نداشت

❖

فتنهٔ‌انگیزِ جهان غمزهٔ جادویِ تو بود

منِ سرگشته هم از اهلِ سلامت بودم

❖

دامِ راهم شِکَنِ طُرِّهٔ هندویِ تو بود

بگشا بندِ قبا تا بگشاید دلِ من

❖

که گشادی که مرا بود ز پهلویِ تو بود

به وفایِ تو که بر تربتِ حافظ بگذر

❖

کز جهان می‌شد و در آرزویِ رویِ تو بود

✨ نتیجه فال غزل ۲۱۰ حافظ

این فال نشان‌دهندهٔ اشتیاق عمیق قلبی شما به اهداف و آرزوهایتان است. اگرچه در این مسیر سختی‌ها و ملالت‌هایی راتحمل کرده‌اید، اما عشق و امید راهنمای شماست. با صبر، وفاداری و توسل به لطف الهی، گشایش بزرگی در کارهایتان ایجاد خواهد شد و به مقصود خود خواهید رسید.

خلاصه و مفهوم غزل

این غزل یکی از زیباترین سروده‌های حافظ در وصف عشق ازلی، زیبایی‌های معشوق (گیسو، ابرو و چشم) و تأثیر سحرآمیز آن بر جان عاشق است. شاعر با زبانی رندانه از شبی می‌گوید که محفل دوستان به یاد معشوق گرم بوده و از رنج‌ها و در عین حال اشتیاق بی‌پایان خود به تیر مژگان و کمان ابروی یار سخن می‌گوید. در پایان نیز با اشاره به مرگ و وفاداری، از معشوق می‌خواهد که یاد او را گرامی بدارد.

معنی بیت به بیت غزل

دوش در حلقهٔ ما قصّهٔ گیسویِ تو بود | تا دلِ شب سخن از سلسلهٔ مویِ تو بود

بیت ۱ دیشب در جمع و محفل ما، صحبت از گیسوان تو بود و تا پاسی از شب، سخن از تار موهای زنجیروار تو به میان بود.

دل که از ناوَکِ مژگانِ تو در خون می‌گشت | باز مشتاقِ کمان‌خانهٔ ابرویِ تو بود

بیت ۲ دلی که از تیر مژگان تو پُرخون شده بود، باز هم مشتاق و دلدادهٔ کمان ابروهای تو بود.

هم عَفَاالله صبا کز تو پیامی می‌داد | ور نه در کس نرسیدیم که از کویِ تو بود

بیت ۳ خدا باد صبا را رحمت کند که از سوی تو برای ما پیام می‌آورد، وگرنه کسی را نیافتیم که خبری از کوی تو داشته باشد.

عالَم از شور و شرِ عشق خبر هیچ نداشت | فتنهٔ‌انگیزِ جهان غمزهٔ جادویِ تو بود

بیت ۴ جهان هیچ از آشوب و هیجان عشق خبر نداشت؛ این غمزه و کرشمهٔ سحرآمیز چشم تو بود که جهان را به فتنه و آشوب کشاند.

منِ سرگشته هم از اهلِ سلامت بودم | دامِ راهم شِکَنِ طُرِّهٔ هندویِ تو بود

بیت ۵ منِ سرگردان نیز روزی در زمرهٔ آدم‌های آسوده و بی‌درد بودم، اما چین و شکن زلف سیاه و هندوچهرۀ تو دام راه من شد.

بگشا بندِ قبا تا بگشاید دلِ من | که گشادی که مرا بود ز پهلویِ تو بود

بیت ۶ بند لباسی‌ات را باز کن تا دل من نیز گشایش یابد، زیرا هر آرامش و گایشی که در زندگی داشتم از جانب تو بود.

به وفایِ تو که بر تربتِ حافظ بگذر | کز جهان می‌شد و در آرزویِ رویِ تو بود

بیت ۷ تو را به وفاداری‌ات سوگند که بر مزار حافظ گذری کن، زیرا او در حالی از این جهان می‌رفت که سراسر آرزوی دیدار روی تو را داشت.

معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت

دوش دیشب یا شب گذشته

ناوک تیر کوچک

کمان‌خانه جای نگهداری کمان یا دو طرف قوس کمان

عَفَاالله خدا بیامرزد و عفو کند (عبارتی برای تحسین یا دعای خیر)

غمزه حالات و حرکات نازآلود چشم و ابرو

طُرّهٔ هندو گیسوی بلند و سیاه

آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل

ایهام «دوش در حلقهٔ ما قصّهٔ گیسویِ تو بود»

واژهٔ «دوش» هم به معنای شب گذشته است و هم به معنای شانه و کتف.

تناسب «دل که از ناوَکِ مژگانِ تو در خون می‌گشت / باز مشتاقِ کمان‌خانهٔ ابرویِ تو بود»

ارتباط معنایی میان واژه‌های ناوک (تیر)، کمان‌خانه و مژگان که همگی ابزار جنگی و تیراندازی هستند.

استعاره «دامِ راهم شِکَنِ طُرِّهٔ هندویِ تو بود»

موی سیاه معشوق به «هندو» و چین و شکن آن به «دام» تشبیه شده است.

تضاد «عالَم از شور و شرِ عشق خبر هیچ نداشت»

تضاد میان آرامش پیشین جهان و شور و شر ناشی از عشق.

تحلیل ساختاری و عددی غزل

ابجد کبیر ۲۶,۵۱۵

ابجد وسیط ۱,۶۸۷

ابجد صغیر ۱,۲۵۲

تعداد حروف ۳۵۲

این تفسیر و صفحه توسط هوش مصنوعی طراحی و نوشته شده است.

غزل قبلی غزل شماره ۲۰۹

غزل بعدی غزل شماره ۲۱۱

مشاهده فهرست کامل غزلیات حافظ