غزل شماره ۲۶۸ حافظ: گُلعِذاری ز گلستانِ جهان ما را بس + تفسیر و فال

متن غزل شماره ۲۶۸ حافظ

گُلعِذاری ز گلستانِ جهان ما را بس

❖

زین چمن سایهٔ آن سروِ روان ما را بس

من و همصحبتیِ اهلِ ریا دورَم باد

❖

از گرانانِ جهان، رَطلِ گران ما را بس

قصرِ فردوس به پاداشِ عمل می‌بخشند

❖

ما که رندیم و گدا، دیرِ مُغان ما را بس

بنشین بر لبِ جوی و گذرِ عمر ببین

❖

کاین اشارت ز جهانِ گذران، ما را بس

نقدِ بازارِ جهان بِنگر و آزارِ جهان

❖

گر شما را نه بس این سود و زیان ما را بس

یار با ماست، چه حاجت که زیادت طلبیم؟

❖

دولتِ صحبتِ آن مونسِ جان ما را بس

از درِ خویش خدا را به بهشتم مَفرست

❖

که سرِ کویِ تو از کون و مکان ما را بس

حافظ از مَشْرَبِ قسمت گِلِه ناانصافیست

❖

طبعِ چون آب و غزل‌هایِ روان ما را بس

✨ نتیجه فال غزل ۲۶۸ حافظ

این فال نشان‌دهنده قناعت طبع، بی‌نیازی از تعلقات دنیوی و توجه به معنویات است. حافظ به شما توصیه می‌کند که به آنچه دارید دل خوش کنید و به دنبال زیاده‌خواهی و هم‌نشینی با آدم‌های متظاهر نباشید. آرامش در سادگی و حضور یار حقیقی است.

خلاصه و مفهوم غزل

این غزل یکی از زیباترین سروده‌های حافظ در باب قناعت، بی‌نیازی از زرق و برق دنیا و ارزش دوستی و عشق حقیقی است. شاعر با رد کردن بهشتِ مبتنی بر اعمال و زهدِ ریایی، هم‌نشینی با یار و حضور در دیر مغان را برمی‌گزیند و گذر عمر را مایه عبرت می‌داند.

معنی بیت به بیت غزل

گُلعِذاری ز گلستانِ جهان ما را بس | زین چمن سایهٔ آن سروِ روان ما را بس

بیت ۱ از تمام زیبایی‌های جهان، داشتن یک معشوق گلچهره و سایه سروقد او برای ما کافی است.

من و همصحبتیِ اهلِ ریا دورَم باد | از گرانانِ جهان، رَطلِ گران ما را بس

بیت ۲ خدا نکند که با آدم‌های ریاکار هم‌نشین شوم؛ از دنیا و اهل سنگین و مدعی‌اش، تنها یک پیمانه بزرگ شراب برای من بس است.

قصرِ فردوس به پاداشِ عمل می‌بخشند | ما که رندیم و گدا، دیرِ مُغان ما را بس

بیت ۳ بهشت را در برابر اعمال نیک به دیگران می‌دهند، اما ما که قلندر و نیازمند عشقیم، میخانه و دیر مغان برایمان کافی است.

بنشین بر لبِ جوی و گذرِ عمر ببین | کاین اشارت ز جهانِ گذران، ما را بس

بیت ۴ در کنار جویبار بنشین و رفتن عمر را تماشا کن؛ همین نشانه از زودگذری این دنیا برای عبرت ما کافی است.

نقدِ بازارِ جهان بِنگر و آزارِ جهان | گر شما را نه بس این سود و زیان ما را بس

بیت ۵ به دستاوردهای ناچیز و رنج‌های دنیا نگاه کن؛ اگر دیگران به این سود و زیان راضی نیستند، برای ما همین قدر شناخت دنیا کافی است.

یار با ماست، چه حاجت که زیادت طلبیم؟ | دولتِ صحبتِ آن مونسِ جان ما را بس

بیت ۶ وقتی معشوق و دوست همراه ماست، چه نیازی به خواسته‌های بیشتر داریم؟ نعمت هم‌نشینی با آن مونس جان برای ما بس است.

از درِ خویش خدا را به بهشتم مَفرست | که سرِ کویِ تو از کون و مکان ما را بس

بیت ۷ تو را به خدا سوگند که مرا از درگاه خود به بهشت روانه نکن، زیرا سکونت در کوی تو از تمام دنیا و آخرت برای من ارزشمندتر و کافی است.

حافظ از مَشْرَبِ قسمت گِلِه ناانصافیست | طبعِ چون آب و غزل‌هایِ روان ما را بس

بیت ۸ ای حافظ، شایت و گله کردن از سهم و تقدیر الهی بی انصافی است؛ طبع روان و شعرهای جاری و زیبای تو برایت کافی است.

معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت

گلعذار گلچهره، زیباروی

رطل گران پیمانه بزرگ و سنگین شراب

دیر مغان میخانه، آتشکده و عبادتگاه زرتشتیان که در شعر حافظ نماد خلوتگاه عاشقان است

مشرب آبشخور، راه و روش، سهم مقدر

کون و مکان هستی و جهان، دنیا و آخرت

آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل

تشبیه «طبعِ چون آب»

طبع شاعر به آب زلال و روان تشبیه شده است.

استعاره «سروِ روان»

سرو روان استعاره از معشوق خوش‌قامت و قدبلند است.

ایهام «گذرِ عمر / غزل‌هایِ روان»

واژه روان هم به معنای جاری و هم به معنای روح و جان آمده است.

تضاد «سود و زیان»

آوردن دو کلمه با معانی متضاد برای زیبایی و تأکید بیشتر.

کنایه «یار با ماست»

کنایه از حضور معشوق و برخورداری از لطف و توجه اوست.

تحلیل ساختاری و عددی غزل

ابجد کبیر ۲۸,۸۷۰

ابجد وسیط ۱,۷۰۲

ابجد صغیر ۱,۳۱۲

تعداد حروف ۴۰۱

این تفسیر و صفحه توسط هوش مصنوعی طراحی و نوشته شده است.

غزل قبلی غزل شماره ۲۶۷

غزل بعدی غزل شماره ۲۶۹

مشاهده فهرست کامل غزلیات حافظ