غزل شماره ۴۰۹ حافظ: ای خونبهای نافه چین خاک راه تو + تفسیر و فال

متن غزل شماره ۴۰۹ حافظ

ای خونبهای نافه چین خاک راه تو

❖

خورشید سایه‌پرور طرف کلاه تو

نرگس کرشمه می‌برد از حد برون خرام

❖

ای من فدای شیوه چشم سیاه تو

خونم بخور که هیچ ملک با چنان جمال

❖

از دل نیایدش که نویسد گناه تو

آرام و خواب خلق جهان را سبب تویی

❖

زان شد کنار دیده و دل تکیه‌گاه تو

با هر ستاره‌ای سر و کار است هر شبم

❖

از حسرت فروغ رخ همچو ماه تو

یاران همنشین همه از هم جدا شدند

❖

ماییم و آستانه دولت پناه تو

حافظ طمع مبر ز عنایت که عاقبت

❖

آتش زند به خرمن غم دود آه تو

✨ نتیجه فال غزل ۴۰۹ حافظ

این فال نشان‌دهنده عشق عمیق، وفاداری و پایداری در مسیر دشوار است. ناامیدی را از خود دور کنید؛ زیرا سرانجام آه آتشین و تلاش‌های مخلصانه شما به بار خواهد نشست و مشکلات و غصه‌ها در آتش امید خواهند سوخت. به لطف و عنایت الهی امیدوار باشید.

خلاصه و مفهوم غزل

این غزل سرشار از ستایش زیبایی بی‌نظیر معشوق ازل و ابد است. حافظ با زبانی عاطفی و تصاویری شاعرانه، از اشتیاق سوزان خود، درد هجران و پایداری در آستان یار سخن می‌گوید و در نهایت به عاشق نوید می‌دهد که آه سحرگاهی‌اش عاقبت مانع‌ها را از سر راه برخواهد داشت.

معنی بیت به بیت غزل

ای خونبهای نافه چین خاک راه تو | خورشید سایه‌پرور طرف کلاه تو

بیت ۱ ای معشوق، خاک راه تو آن‌قدر ارزشمند است که بهای خون نافه چین محسوب می‌شود و خورشید در سایه لبه کلاه تو پرورش یافته است.

نرگس کرشمه می‌برد از حد برون خرام | ای من فدای شیوه چشم سیاه تو

بیت ۲ گل نرگس با ناز و عشوه گری می‌کند و خرامان راه می‌رود، در حالی که جان من فدای طرز نگاه و چشم سیاه تو باد.

خونم بخور که هیچ ملک با چنان جمال | از دل نیایدش که نویسد گناه تو

بیت ۳ مرا بکش و خونم را بریز، زیرا هیچ فرشته‌ای با دیدن زیبایی خیره‌کننده تو، دلش نمی‌آید که گناهی برایت بنویسد.

آرام و خواب خلق جهان را سبب تویی | زان شد کنار دیده و دل تکیه‌گاه تو

بیت ۴ منشأ آرامش و آسایش مردمان جهان تو هستی و به همین دلیل، میان دو چشم و دل من جایگاه و تکیه‌گاه تو شده است.

با هر ستاره‌ای سر و کار است هر شبم | از حسرت فروغ رخ همچو ماه تو

بیت ۵ هر شب از شدت حسرت نور چهره ماه¬مانند تو، با ستاره‌ها دردمندانه رازونیاز می‌کنم.

یاران همنشین همه از هم جدا شدند | ماییم و آستانه دولت پناه تو

بیت ۶ دوستان و همراهان همگی از یکدیگر جدا شدند، اما ما همچنان در آستانه درگاه پناه‌بخش تو ثابت‌قدم مانده‌ایم.

حافظ طمع مبر ز عنایت که عاقبت | آتش زند به خرمن غم دود آه تو

بیت ۷ ای حافظ، از لطف و عنایت معشوق ناامید مشو؛ چرا که سرانجام دود آه آتشین تو خرمن غم‌ها را خواهد سوزاند.

معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت

نافه چین کیسه مشک آهوی خطای ختن که بسیار خوشبو و گران‌بهاست.

سایه پرور نازپرورده، کسی یا چیزی که در سایه لطف و بزرگی پرورش یافته است.

کرشمه ناز و غمزه، حرکات دلربا با چشم و ابرو.

ملک فرشته، فرشتگان نویسنده اعمال.

فروغ نور، روشنایی و تابش.

آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل

تشبیه «رخ همچو ماه تو»

چهره معشوق به ماه تشبیه شده است.

مراعات النظیر «ستاره، فروغ، رخ، ماه»

آوردن واژه‌های مرتبط با آسمان و روشنایی در یک بیت.

تضاد «آتش و دود»

تضاد ظریف میان عناصر گرما و سوختن.

کنایه «خونم بخور»

کنایه از کشتن عاشق یا سلب اختیار از او.

حسن تعلیل «از دل نیایدش که نویسد گناه تو»

علت ننوشتن گناه معشوق توسط فرشته را زیبایی خیره‌کننده او ذکر کرده است.

تحلیل ساختاری و عددی غزل

ابجد کبیر ۲۸,۸۲۹

ابجد وسیط ۱,۵۰۵

ابجد صغیر ۱,۱۶۳

تعداد حروف ۳۳۰

این تفسیر و صفحه توسط هوش مصنوعی طراحی و نوشته شده است.

غزل قبلی غزل شماره ۴۰۸

غزل بعدی غزل شماره ۴۱۰

مشاهده فهرست کامل غزلیات حافظ