غزل شماره ۵۷ حافظ: آن سیه‌چَرده که شیرینیِ عالَم با اوست + تفسیر و فال
متن غزل شماره ۵۷ حافظ
آن سیه‌چَرده که شیرینیِ عالَم با اوست
❖
چَشْمِ مِیگون، لبِ خَندان، دِلِ خُرَّم با اوست
گرچه شیرین‌‌دَهَنان پادشهان‌اند ولی
❖
او سلیمانِ زمان است که خاتَم با اوست
روی خوب است و کمالِ هنر و دامن پاک
❖
لاجَرَم، هِمَّتِ پاکانِ دو عالَم با اوست
خالِ مُشْکین که بدان عارِضِ گَنْدُمگون است
❖
سِرِّ آن دانه که شُد رَهْزَنِ آدَم با اوست
دلبرم، عَزْمِ سَفَر کَرْد خُدا را یاران
❖
چه کُنَم با دِلِ مجروح؟ که مَرْهَم با اوست
با که این نکته توان گفت که آن سنگین‌‌دِل
❖
کُشْت ما را و دَمِ عیسیِ مَریم با اوست؟
«حافظ» از مُعْتَقِدان است گرامی دارَش!
❖
زان که بخشایشِ بس روحِ مُکَرَّم با اوست
✨ نتیجه فال غزل ۵۷ حافظ
این غزل نویدبخش حضور یک شخصیت قدرتمند و دلربا در زندگی شماست که سرچشمه شیرینی‌ها و کمالات است. حتی اگر در مسیر دلتنگی و جراحت دل قرار بگیرید، یادآور می‌شود که درمان و مرهم درد شما نزد همان دلبر است. پس امید خود را از دست ندهید و به بخشندگی و حمایت ارواح بلندای این راه ایمان داشته باشید. مشکلات کنونی موقتی است و با صبر و توکل، گشایش حاصل خواهد شد.
خلاصه و مفهوم غزل
این غزل به توصیف معشوقی کامل و دلربا می‌پردازد که سرچشمه شیرینی‌ها، زیبایی و هنر است. حافظ او را به سلیمان زمان تشبیه می‌کند که خاتم قدرت در دست دارد و از هرگونه پلیدی پاک است. شاعر ضمن بیان شیفتگی خود، از درد دوری و بی‌مهری این دلبر سنگین‌دل گلایه می‌کند، اما با این حال او را درمان‌بخش درد خود می‌داند. در نهایت، حافظ به ارادت و ایمان خود اشاره کرده و خواستار گرامی داشتن خود است، چرا که با بخشایش ارواح بلندمرتبه همراه است. این غزل آمیزه‌ای از عشق زمینی و ارادت عرفانی به موجودی والامقام است.
معنی بیت به بیت غزل
آن سیه‌چَرده که شیرینیِ عالَم با اوست | چَشْمِ مِیگون، لبِ خَندان، دِلِ خُرَّم با اوست
بیت ۱
آن زیباروی سبزه (تیره‌گون) که شیرینی دو عالم را در خود جمع کرده و چشمان پر می و مست دارد و چهره خندان دارد؛
گرچه شیرین‌‌دَهَنان پادشهان‌اند ولی | او سلیمانِ زمان است که خاتَم با اوست
بیت ۲
اگرچه خوش‌دهنان روزگار در حکم پادشاهان هستند اما لب‌های زیبای او چنان است که حکم خاتم سلیمان را دارد.
روی خوب است و کمالِ هنر و دامن پاک | لاجَرَم، هِمَّتِ پاکانِ دو عالَم با اوست
بیت ۳
زیبا روی و پاکدامن و هنرمند است و به همین خاطر، همّت و دعای همه پاکان دو عالم همراه و یاور اوست.
خالِ مُشْکین که بدان عارِضِ گَنْدُمگون است | سِرِّ آن دانه که شُد رَهْزَنِ آدَم با اوست
بیت ۴
سرّ و راز آن دانه که آدم را در بهشت فریفت در آن خال سیاه است که بر چهره سبزه و گندمگون اوست.
دلبرم، عَزْمِ سَفَر کَرْد خُدا را یاران | چه کُنَم با دِلِ مجروح؟ که مَرْهَم با اوست
بیت ۵
دلبر و محبوبم قصد سفر کرده است. یاران، به خاطر خدا بگویید با این دل مجروح و زخم‌دیده چه کنم؟ که مرهم و داروی آن (تنها) با اوست.
با که این نکته توان گفت که آن سنگین‌‌دِل | کُشْت ما را و دَمِ عیسیِ مَریم با اوست؟
بیت ۶
این نکته را به چه کسی می‌توان گفت که آن معشوق بی‌عاطفه و سنگدل ما را (با دوری‌اش) از بین برد، در حالی که دمِ شفابخش عیسیِ مریم (قدرت زندگی‌بخش) با اوست؟
«حافظ» از مُعْتَقِدان است گرامی دارَش! | زان که بخشایشِ بس روحِ مُکَرَّم با اوست
بیت ۷
حافظ از ارادتمندان (به این معشوق/راه حق) است، او را گرامی بدار! زیرا بخشش و لطف بسیاری از ارواح گرانقدر و شریف با اوست.
معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت
سیه‌چَرده
دارای پوست تیره یا گندمگون، سبزه
میگون
به رنگ می (شراب)؛ سرخ و مست‌کننده (ویژه چشم)
خاتَم
انگشتری؛ به طور خاص انگشتر حضرت سلیمان که نماد قدرت و پادشاهی او بود
عارِضِ گَنْدُمگون
گونه‌ای به رنگ گندم، صورتی سبزه
رَهْزَن
راهزن، دزد؛ در اینجا به معنای فریبنده و گمراه‌کننده
سنگین‌دل
بی‌رحم، بی‌عاطفه، سخت‌دل
مُکَرَّم
گرامی، ارجمند، باکرامت
آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل
تلمیح
«او سلیمان زمان است که خاتَم با اوست / سِرِّ آن دانه که شُد رَهْزَنِ آدَم با اوست / دَمِ عیسیِ مَریم با اوست»
اشاره به داستان‌های حضرت سلیمان و انگشتر او، دانه ممنوعه حضرت آدم و معجزات حضرت عیسی (ع) است.
تضاد (پارادوکس)
«کُشْت ما را و دَمِ عیسیِ مَریم با اوست؟»
معشوق با بی‌رحمی عاشق را می‌کشد، در حالی که قدرت زندگی‌بخشی (دم عیسی) را داراست. این تضاد، حیرت عاشق را از رفتار متناقض معشوق نشان می‌دهد.
تناسب
«چَشْمِ مِیگون، لبِ خَندان، دِلِ خُرَّم»
کلماتی که در کنار هم تصویری از شادابی و سرمستی معشوق می‌سازند و با یکدیگر ارتباط معنایی دارند.
تحلیل ساختاری و عددی غزل
ابجد کبیر
۲۷,۴۷۷
ابجد وسیط
۱,۵۴۵
ابجد صغیر
۱,۲۵۱
تعداد حروف
۳۶۴
نظرات
ارسال یک نظر