غزل شماره ۳۸۵ حافظ: یا رب آن آهوی مشکین به خُتَن باز رسان + تفسیر و فال

متن غزل شماره ۳۸۵ حافظ

یا رب آن آهوی مشکین به خُتَن باز رسان

❖

وان سهی سروِ خرامان به چمن باز رسان

دل آزردهٔ ما را به نسیمی بنواز

❖

یعنی آن جانِ ز تن رفته به تن باز رسان

ماه و خورشید به منزل چو به امرِ تو رسند

❖

یارِ مه‌روی مرا نیز به من باز رسان

دیده‌ها در طلبِ لعلِ یَمانی خون شد

❖

یا رب آن کوکبِ رخشان به یَمَن باز رسان

برو ای طایرِ میمونِ همایون آثار

❖

پیش عنقا سخنِ زاغ و زَغَن باز رسان

سخن این است که ما بی تو نخواهیم حیات

❖

بشنو ای پیکِ خبرگیر و سخن باز رسان

آن که بودی وطنش دیدهٔ حافظ یا رب

❖

به مرادش ز غریبی به وطن باز رسان

✨ نتیجه فال غزل ۳۸۵ حافظ

این غزل نویدبخش بازگشت گمگشته و پایان فراق است. نیت شما به زودی به سرانجام می‌رسد و دل آزرده‌تان تسکین می‌یابد. به شرط صبر و تلاش، روزهای روشن و شادمانی در راه است و آنچه از دست رفته، به دست خواهد آمد.

خلاصه و مفهوم غزل

این غزل دعایی و عاشقانه، فریاد اشتیاق حافظ برای بازگشت محبوب از سفر و رفع دوری است. شاعر با بهره‌گیری از تمثیل‌های زیبا مانند آهوی ختن و سرو خرامان، درد فراق را به تصویر می‌کشد و در نهایت تأکید می‌کند که زندگی بدون حضور یار هیچ معنا و ارزشی ندارد.

معنی بیت به بیت غزل

یا رب آن آهوی مشکین به خُتَن باز رسان | وان سهی سروِ خرامان به چمن باز رسان

بیت ۱ خداوندا، آن معشوق خوشبو و زیبا را به وطن و جایگاه اصلی‌اش بازگردان و آن قامت بلند و دلربا را به گلشن برسان.

دل آزردهٔ ما را به نسیمی بنواز | یعنی آن جانِ ز تن رفته به تن باز رسان

بیت ۲ دل رنجور و غمگین ما را با نسیمی از لطف خود تسلی ده؛ مقصودم این است که روح و جان رفته از بدن را دوباره به ما بازگردان.

ماه و خورشید به منزل چو به امرِ تو رسند | یارِ مه‌روی مرا نیز به من باز رسان

بیت ۳ ای خدایی که ماه و خورشید به فرمان تو در مسیر خود به منزل مقصود می‌رسند، یار ماهروی مرا نیز به نزد من بازگردان.

دیده‌ها در طلبِ لعلِ یَمانی خون شد | یا رب آن کوکبِ رخشان به یَمَن باز رسان

بیت ۴ چشم‌های ما در آرزوی لب لعل‌گون معشوق از گریه خون شد؛ پروردگارا آن ستاره درخشان را به سرزمین یمن بازگردان.

برو ای طایرِ میمونِ همایون آثار | پیش عنقا سخنِ زاغ و زَغَن باز رسان

بیت ۵ ای پرنده مبارک و فرخنده، به سوی سیمرغ سفر کن و پیام و سخن این عاشقان نالایق را به آن معشوق بی‌همتا برسان.

سخن این است که ما بی تو نخواهیم حیات | بشنو ای پیکِ خبرگیر و سخن باز رسان

بیت ۶ پیام اصلی ما این است که بدون حضور تو زندگی را نمی‌خواهیم؛ ای پیک پیام‌آور، این سخن را بشنو و به معشوق برسان.

آن که بودی وطنش دیدهٔ حافظ یا رب | به مرادش ز غریبی به وطن باز رسان

بیت ۷ خدایا کسی را که خانه و وطنش چشم حافظ بود، از غربت و دوری نجات ده و به آرزویش برسان.

معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت

آهوی مشکین آهویی که در نافش مشک (ماده خوشبو) دارد، کنایه از معشوق خوشبوی زیبا.

خُتن شهری در ترکستان چین که به داشتن مشک خوشبو معروف است.

سهی سرو سرو بلند و راست، کنایه از قامت کشیده و زیبای معشوق.

لعل یمانی سنگ عقیق سرخ و گرانبها که از یمن می‌آورند، کنایه از لب سرخ معشوق.

عنقا سیمرغ، پرنده افسانه‌ای و بزرگ، کنایه از معشوق بلندمرتبه و دوردست.

زاغ و زغن کلاغ و پرندگان پست، کنایه از عاشقان نیازمند و در برابر عظمت معشوق.

آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل

استعاره «یا رب آن آهوی مشکین به ختن باز رسان»

آهوی مشکین و سهی سرو استعاره از معشوق زیبا و بلندقامت هستند.

تشخیص «دل آزردهٔ ما را به نسیمی بنواز»

نواختن دل توسط نسیم، دادن حالت انسانی و احساسی به پدیده طبیعت است.

تضاد «ماه و خورشید / عنقا و زاغ و زغن»

تضاد و تقابل میان مفاهیم بلند و پست برای برجسته‌سازی معنا به کار رفته است.

مراعات نظیر «ماه و خورشید / طایر و عنقا و زاغ و زغن»

آوردن واژگانی که به نوعی با هم تناسب و خویشاوندی دارند.

تحلیل ساختاری و عددی غزل

ابجد کبیر ۲۷,۷۵۶

ابجد وسیط ۱,۵۷۲

ابجد صغیر ۱,۲۲۴

تعداد حروف ۳۶۰

این تفسیر و صفحه توسط هوش مصنوعی طراحی و نوشته شده است.

غزل قبلی غزل شماره ۳۸۴

غزل بعدی غزل شماره ۳۸۶

مشاهده فهرست کامل غزلیات حافظ