غزل شماره ۴۴۷ حافظ: بیا با ما مَوَرز این کینه‌داری + تفسیر و فال
متن غزل شماره ۴۴۷ حافظ
بیا با ما مَوَرز این کینه‌داری
❖
که حق صحبت دیرینه داری
نصیحت گوش کن کاین در بسی به
❖
از آن گوهر که در گنجینه داری
ولیکن کی نمایی رخ به رندان؟
❖
تو کز خورشید و مه آیینه داری
بدِ رندان مگو ای شیخ و هُش دار
❖
که با حکم خدایی کینه داری
نمی‌ترسی ز آه آتشینم؟
❖
تو دانی خرقهٔ پشمینه داری؟
به فریاد خمار مفلسان رس
❖
خدا را گر میِ دوشینه داری
ندیدم خوش‌تر از شعر تو حافظ
❖
به قرآنی که اندر سینه داری
✨ نتیجه فال غزل ۴۴۷ حافظ
این فال نشان‌دهنده لزوم تجدیدنظر در روابط و کنار گذاشتن کینه‌هاست. دوستی‌های دیرینه را ارج نه و از غرور و خودبزرگ‌بینی بپرهیز. به نیازمندان توجه کن و بدان که عواقب رفتار نادرست با پاک‌دلان گریبان‌گیرت خواهد شد. با اخلوص نیت و یاد خدا، راه درست زندگی را ادامه بده تا به آرامش برسی.
خلاصه و مفهوم غزل
این غزل خطاب به زاهدی خودبین و کینه‌توز سروده شده است که حافظ او را به ترک دشمنی و آشتی دعوت می‌کند. شاعر ضمن برحذر داشتن شیخ از عاقبت بدگویی به رندان و بی‌توجهی به دل‌شکستگان، ارزش سخن و اندیشه ناب را بر ظاهرگرایی و پشمینه‌پوشی ترجیح می‌دهد و در پایان به افتخار هنرمندی و تسلط خود بر کلام سخن می‌گوید.
معنی بیت به بیت غزل
بیا با ما مَوَرز این کینه‌داری | که حق صحبت دیرینه داری
بیت ۱
ای دوست، با من کینه و دشمنی مکن؛ چرا که میان ما حق دوستی و آشنایی قدیمی برقرار است.
نصیحت گوش کن کاین در بسی به | از آن گوهر که در گنجینه داری
بیت ۲
پند و اندرز مرا بشنو که این سخن ارزشمند، از تمام گنجینه‌ها و مرواریدهایی که در گنج خود انباشته‌ای، بسیار باارزش‌تر است.
ولیکن کی نمایی رخ به رندان؟ | تو کز خورشید و مه آیینه داری
بیت ۳
اما تو که خورشید و ماه را چون آیینه‌ای در برابر خود داری و به خود مغروری، کی حاضری چهره واقعی خود را به رندان بی‌باک نشان دهی؟
بدِ رندان مگو ای شیخ و هُش دار | که با حکم خدایی کینه داری
بیت ۴
ای زاهد و شیخ، از رندان بدگویی مکن و هوشیار باش که با این کار، در حقیقت با تقدیر و حکم الهی به دشمنی و کینه‌توزی برخاسته‌ای.
نمی‌ترسی ز آه آتشینم؟ | تو دانی خرقهٔ پشمینه داری؟
بیت ۵
آیا از آه آتشین و دل‌سوخته من نمی‌ترسی؟ در حالی که خودت می‌دانی خرقهٔ پشمینه و زاهدانه به تن داری که به‌سادگی می‌سوزد.
به فریاد خمار مفلسان رس | خدا را گر میِ دوشینه داری
بیت ۶
اگر از شراب شب گذشته چیزی نزد خود نگه داشته‌ای، برای رضای خدا به داد عاشقان فقیر و خمار برس و خماری آن‌ها را برطرف کن.
ندیدم خوش‌تر از شعر تو حافظ | به قرآنی که اندر سینه داری
بیت ۷
ای حافظ، به آن قرآنی که حفظ کرده‌ای و در سینه داری سوگند که کلامی دل‌نشین‌تر و زیباتر از شعر خودت ندیده‌ام.
معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت
مَوَرز
ورز مکن، انجام مده، به کار مبر
حق صحبت
حرمت دوستی و هم‌نشینی
رندان
ملامتیان، آزادمنشان، افراد بی‌پروا و پاک‌باخته
مفلسان
تُهیدستان، فقیران، در اینجا نیامندان به باده عشق
میِ دوشینه
شراب شب گذشته
آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل
تضاد
«خورشید و مه»
استفاده از عناصر متضاد یا متقابل برای برجسته‌سازی معنا در بیت سوم.
تداعی
«آه آتشین و خرقه پشمینه»
مناسبت میان آتش و پشم (خرقه) که پتانسیل اشتعال را تداعی می‌کند.
مراعات نظیر
«خورشید و مه و آیینه»
آوردن کلماتی که با یکدیگر تناسب و هم‌سنخی معنایی دارند.
کنایه
«قرآن که اندر سینه داری»
کنایه از حافظ قرآن بودن و حفظ داشتن کلام الله.
حسن تعلیل
«که با حکم خدایی کینه داری»
دلیل آوردن شاعرانه برای نهی شیخ از بدگویی رندان.
تحلیل ساختاری و عددی غزل
ابجد کبیر
۲۱,۵۷۴
ابجد وسیط
۱,۴۴۴
ابجد صغیر
۹۱۰
تعداد حروف
۲۸۳
نظرات
ارسال یک نظر