غزل شماره ۱۳۵ حافظ: چو باد، عزمِ سرِ کویِ یار خواهم کرد + تفسیر و فال

متن غزل شماره ۱۳۵ حافظ

چو باد، عزمِ سرِ کویِ یار خواهم کرد

❖

نفس به بویِ خوشش مُشکبار خواهم کرد

به هرزه بی می و معشوق عمر می‌گذرد

❖

بِطالتم بس از امروز کار خواهم کرد

هر آبروی که اندوختم ز دانش و دین

❖

نثارِ خاکِ رهِ آن نگار خواهم کرد

چو شمعِ صبحدمم شد ز مهر او روشن

❖

که عمر در سر این کار و بار خواهم کرد

به یادِ چشم تو خود را خراب خواهم ساخت

❖

بنایِ عهدِ قدیم استوار خواهم کرد

صبا کجاست؟ که این جانِ خون گرفته چو گُل

❖

فدای نَکهَتِ گیسویِ یار خواهم کرد

نفاق و زَرق نبخشد صفایِ دل حافظ

❖

طریقِ رندی و عشق اختیار خواهم کرد

✨ نتیجه فال غزل ۱۳۵ حافظ

اکنون زمان پایان دادن به تردید، بیهودگی و روزمرگی است. دست از اتلاف وقت بردارید و برای مقصود ارزشمندتان با تمام وجود تلاش کنید. اعتبارات ظاهری و ریاکاری را کنار بگذارید و با خلوص نیت، صداقت و عشقی پایدار گام بردارید تا نتیجهٔ دلخواه حاصل شود.

خلاصه و مفهوم غزل

این غزل بیانیه‌ای سرشار از تحول روحی و تصمیم قطعی حافظ برای بازگشت به اصل عشق و خلوص باطنی است. حافظ تأکید می‌کند که زندگی بدون عشق چیزی جز بطالت نیست و سالک حقیقی حاضر است تمام آبرو، دانش و مقامات ظاهری خود را در پای معشوق نثار کند تا با دوری از ریا و تزویر، به صفای باطن و مقام والای رندی دست یابد.

معنی بیت به بیت غزل

چو باد، عزمِ سرِ کویِ یار خواهم کرد | نفس به بویِ خوشش مُشکبار خواهم کرد

بیت ۱ مانند باد با شتاب آهنگ کوی معشوق را خواهم کرد و از عطر خوش او، نفَس خود را مانند مشک معطر و خوشبو می‌سازم.

به هرزه بی می و معشوق عمر می‌گذرد | بِطالتم بس از امروز کار خواهم کرد

بیت ۲ عمر من بدون باده و معشوق به بیهودگی می‌گذرد؛ دیگر بیکاری و تلف کردن وقت بس است و از امروز به کار عشق خواهم پرداخت.

هر آبروی که اندوختم ز دانش و دین | نثارِ خاکِ رهِ آن نگار خواهم کرد

بیت ۳ تمام اعتبار و احترامی را که به واسطهٔ علم و دینداری به دست آورده‌ام، فدای خاک راه آن معشوق زیباخواهم نمود.

چو شمعِ صبحدمم شد ز مهر او روشن | که عمر در سر این کار و بار خواهم کرد

بیت ۴ مانند شمع سحرگاهان که با نور خورشید روشن می‌شود، با تابش عشق و لطف او بر من آشکار شد که باید تمام عمرم را در راه عشق او بگذارم.

به یادِ چشم تو خود را خراب خواهم ساخت | بنایِ عهدِ قدیم استوار خواهم کرد

بیت ۵ به یاد چشم مست تو خود را مست و بی‌خود (خراب) می‌کنم و بدین‌گونه پیمان الست و ازلی عشق را محکم و پایدار می‌سازم.

صبا کجاست؟ که این جانِ خون گرفته چو گُل | فدای نَکهَتِ گیسویِ یار خواهم کرد

بیت ۶ باد صبا کجاست تا این جان خونین و گلگون خود را که مانند گل شکفته است، فدای بوی خوش زلف معشوق کنم.

نفاق و زَرق نبخشد صفایِ دل حافظ | طریقِ رندی و عشق اختیار خواهم کرد

بیت ۷ ای حافظ، دورویی و ریاکاری دل را پاک و باصفا نمی‌کند؛ از این رو راه رندی و عاشقی خالصانه را انتخاب خواهم کرد.

معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت

مُشکبار معطر و عطرآگین به بوی مُشک

بِطالت بیهودگی، بیکاری و گذراندن وقت بدون بهره

نثار پیشکش کردن، فدا کردن و افشاندن

خراب مست و ازخودبی‌خود؛ ویران

نَکهَت بوی خوش و شمیم دلپذیر

زَرق ریاکاری، تزویر و فریب

آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل

تشبیه «چو باد، عزمِ سرِ کویِ یار خواهم کرد»

شاعر سرعت و شتاب خود در رفتن به سوی معشوق را به باد تشبیه کرده است.

تضاد «به یادِ چشم تو خود را خراب خواهم ساخت / بنایِ عهدِ قدیم استوار خواهم کرد»

میان مفهوم «خراب ساختن» و «استوار کردن بنا» تضاد و تناسب زیبایی برقرار است.

ایهام و تناسب «چو شمعِ صبحدمم شد ز مهر او روشن»

واژهٔ «مهر» در دو معنای خورشید و محبت به کار رفته و با شمع و روشن تناسب دارد.

کنایه «که عمر در سر این کار و بار خواهم کرد»

«عمر در سرِ کاری کردن» کنایه از صرف تمام زندگی و فداکاری کامل برای یک هدف است.

تحلیل ساختاری و عددی غزل

ابجد کبیر ۳۲,۷۰۵

ابجد وسیط ۱,۶۹۱

ابجد صغیر ۱,۲۳۲

تعداد حروف ۳۵۳

این تفسیر و صفحه توسط هوش مصنوعی طراحی و نوشته شده است.

غزل قبلی غزل شماره ۱۳۴

غزل بعدی غزل شماره ۱۳۶

مشاهده فهرست کامل غزلیات حافظ