غزل شماره ۴۸۲ حافظ: ای دل به کوی عشق گذاری نمی‌کنی + تفسیر و فال
متن غزل شماره ۴۸۲ حافظ
ای دل به کوی عشق گذاری نمی‌کنی
❖
اسباب جمع داری و کاری نمی‌کنی
چوگان حکم در کف و گویی نمی‌زنی
❖
بازِ ظفر به دست و شکاری نمی‌کنی
این خون که موج می‌زند اندر جگر تو را
❖
در کار رنگ و بوی نگاری نمی‌کنی
مشکین از آن نشد دمِ خُلقت که چون صبا
❖
بر خاک کوی دوست گذاری نمی‌کنی
ترسم کز این چمن نبری آستینِ گل
❖
کز گلشنش تحمل خاری نمی‌کنی
در آستین جان تو صد نافه مُدرج است
❖
وآن را فدای طرّهٔ یاری نمی‌کنی
ساغر لطیف و دلکش و مِی، افکنی به خاک
❖
واندیشه از بلای خماری نمی‌کنی
حافظ برو که بندگیِ پادشاهِ وقت
❖
گر جمله می‌کنند، تو باری نمی‌کنی
✨ نتیجه فال غزل ۴۸۲ حافظ
این فال نشان‌دهنده تعلل و بی‌حالی شما در انجام کارهای بزرگ است. همه‌چیز برای موفقیت و رسیدن به هدف فراهم است، اما از استعدادهای خود بهره نمی‌گیرید. به دل خود رجوع کنید، از سختی‌های مسیر نهراسید و با تلاش و همت، از موهبت‌های زندگی بهترین استفاده را ببرید تا به مقصود برسید.
خلاصه و مفهوم غزل
این غزل سرزنشی لطیف و حکیمانه نسبت به دل است. حافظ به انسان یادآوری می‌کند که همه ابزار لازم برای عاشقی، کمال و موفقیت را در درون خود دارد، اما از این قابلیت‌ها غافل است. شاعر تأکید می‌کند که رسیدن به سر منزل مقصود نیازمند تحمل سختی‌هاست و نباید از مسیر عشق و بندگی حقیقی روی برگرداند.
معنی بیت به بیت غزل
ای دل به کوی عشق گذاری نمی‌کنی | اسباب جمع داری و کاری نمی‌کنی
بیت ۱
ای دل، چرا به مسیر عشق قدم نمی‌گذاری؟ در حالی که همه اسباب و لوازم عاشقی را در اختیار داری، هیچ کار مفیدی انجام نمی‌دهی.
چوگان حکم در کف و گویی نمی‌زنی | بازِ ظفر به دست و شکاری نمی‌کنی
بیت ۲
فرمان و قدرت بازی در دست توست اما گویی به میدان نمی‌زنی؛ شاهین پیروزی را بر دست داری اما شکاری نمی‌کنی.
این خون که موج می‌زند اندر جگر تو را | در کار رنگ و بوی نگاری نمی‌کنی
بیت ۳
این خون و غمی که در جگرت موج می‌زند، چرا در راه عشق و دلدادگی به معشوق مصرف نمی‌کنی و به کار نمی‌بندی؟
مشکین از آن نشد دمِ خُلقت که چون صبا | بر خاک کوی دوست گذاری نمی‌کنی
بیت ۴
نفس و خوی تو به این دلیل معطر نشده است که مانند باد صبا از خاک کوی دوست گذر نمی‌کنی و به آنجا سر نمی‌زنی.
ترسم کز این چمن نبری آستینِ گل | کز گلشنش تحمل خاری نمی‌کنی
بیت ۵
می‌ترسم از این باغ بهره‌ای نبری و دامنی از گل نسازی، چرا که تحمل نیش خار را در این گلشن نداری.
در آستین جان تو صد نافه مُدرج است | وآن را فدای طرّهٔ یاری نمی‌کنی
بیت ۶
در درون جان تو صدها نافه خوشبوی معطر نهفته است، اما آن‌ها را فدای گیسوی یار نمی‌کنی و بخشش نداری.
ساغر لطیف و دلکش و مِی، افکنی به خاک | واندیشه از بلای خماری نمی‌کنی
بیت ۷
جام لطیف شراب را به خاک می‌افکنی و از درد و بلا و عواقب خماری آن هیچ اندیشه و ترسی به دل راه نمی‌دهی.
حافظ برو که بندگیِ پادشاهِ وقت | گر جمله می‌کنند، تو باری نمی‌کنی
بیت ۸
حافظ برو؛ اگر همه مردم به بندگی و خدمت پادشاه وقت مشغولند، تو حداقل این کار را انجام نمی‌دهی و راه آزادگی پیش می‌گیری.
معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت
چوگان حکم
اختیار و قدرت عمل، ابزار فرمانروایی
باز ظفر
پرنده شکاری که نشانه پیروزی و کامیابی است
نافه مدرج
کیسه مشک که در بدن آهو پیچیده و جاسازی شده است
طرّه
دسته‌ای از موی سر که بر پیشانی ریزند
خماری
حالتی ناخوشایند که پس از مستی به انسان دست می‌دهد
آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل
تشبیه
«بازِ ظفر به دست»
پیروزی به پرنده شکاری (باز) تشبیه شده است.
تضاد
«گل و خار»
استفاده از واژگان گل و خار که معنای متضاد دارند برای برجسته‌سازی سختی‌های مسیر عشق.
تناسب
«ساغر، مِی، خماری»
آوردن واژه‌های مرتبط با باده‌نوشی و میخانه در یک بیت که با هم تناسب دارند.
کنایه
«بر خاک کوی دوست گذاری نمی‌کنی»
کنایه از بی‌توجهی به معشوق و عدم ارتباط معنوی با اوست.
تحلیل ساختاری و عددی غزل
ابجد کبیر
۲۷,۷۷۲
ابجد وسیط
۱,۹۵۴
ابجد صغیر
۱,۲۱۳
تعداد حروف
۳۷۹
نظرات
ارسال یک نظر