غزل شماره ۴۴۳ حافظ: چو سرو اگر بخرامی دمی به گلزاری + تفسیر و فال

متن غزل شماره ۴۴۳ حافظ

چو سرو اگر بخرامی دمی به گلزاری

❖

خورد ز غیرت روی تو هر گلی خاری

ز کفر زلف تو هر حلقه‌ای و آشوبی

❖

ز سحر چشم تو هر گوشه‌ای و بیماری

مرو چو بخت من ای چشم مست یار به خواب

❖

که در پی است ز هر سویت آه بیداری

نثار خاک رهت نقد جان من هر چند

❖

که نیست نقد روان را بر تو مقداری

دلا همیشه مزن لاف زلف دلبندان

❖

چو تیره‌رأی شوی کی گشایدت کاری؟

سرم برفت و زمانی به سر نرفت این کار

❖

دلم گرفت و نبودت غم گرفتاری

چو نقطه گفتمش اندر میان دایره آی

❖

به خنده گفت که ای حافظ این چه پرگاری

✨ نتیجه فال غزل ۴۴۳ حافظ

این فال نشان‌دهنده عشق، اشتیاق و دشواری‌های مسیر عاشقی است. دلتنگی‌ها و رنج‌های شما به‌زودی با تدبیر و صبر به پایان می‌رسد. در تصمیم‌گیری‌ها مراقب اندیشه‌های نادرست باشید و از حیل روزگار نهراسید. با توکل بر خدا به مراد دل خواهید رسید و گشایشی در کارهایتان ایجاد خواهد شد.

خلاصه و مفهوم غزل

این غزل از غزلیات دلنشین و شورانگیز حافظ است که در آن شاعر با زبانی صمیمانه و تصاویری زیبا از زیبایی‌های ظاهری معشوق، رنج‌ها و سختی‌های راه عشق، و بی‌مهری دلبر سخن می‌گوید. حافظ در این اثر به توصیف زلف و چشم یار پرداخته، نقد جان را نثار خاک راه او می‌سازد و در بیتی رندانه با معشوق خود شوخی می‌کند.

معنی بیت به بیت غزل

چو سرو اگر بخرامی دمی به گلزاری | خورد ز غیرت روی تو هر گلی خاری

بیت ۱ اگر مانند سرو با ناز در گلزار راه بروی، هر گلی از روی حسادت به زیبایی چهره‌ات، خار خواهد شد.

ز کفر زلف تو هر حلقه‌ای و آشوبی | ز سحر چشم تو هر گوشه‌ای و بیماری

بیت ۲ از زلف کافرکیش تو در هر حلقه‌ای غوغا و آشوبی برپاست و از جادوی چشم تو در هر گوشه‌ای بیماری دل‌داده‌ای وجود دارد.

مرو چو بخت من ای چشم مست یار به خواب | که در پی است ز هر سویت آه بیداری

بیت ۳ ای چشم مست معشوق، مانند بخت خفته من به خواب مرو؛ زیرا از هر طرف آه عاشقان شب‌زنده دار به دنبال توست.

نثار خاک رهت نقد جان من هر چند | که نیست نقد روان را بر تو مقداری

بیت ۴ جان نقد خود را فدای خاک راهت می‌کنم، هرچند که این جان روان و بی‌بها در نزد تو ارزشی ندارد.

دلا همیشه مزن لاف زلف دلبندان | چو تیره‌رأی شوی کی گشایدت کاری؟

بیت ۵ ای دل، همیشه ادعای عشق زلف دلبران را مکن؛ زیرا وقتی اندیشه‌ات تاریک و گمراه شود، هیچ کار تو گشایش نخواهد یافت.

سرم برفت و زمانی به سر نرفت این کار | دلم گرفت و نبودت غم گرفتاری

بیت ۶ سرم در راه عشق به باد رفت اما این کار هرگز به سرانجام نرسید؛ دلم گرفت و تو حتی غم گرفتاری مرا نخوردی.

چو نقطه گفتمش اندر میان دایره آی | به خنده گفت که ای حافظ این چه پرگاری

بیت ۷ به او گفتم مانند نقطه در مرکز دایره من قرار گیر؛ او با خنده گفت ای حافظ، این چه حیله و نقشه‌ای است که کشیده‌ای؟

معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت

بخرامی با ناز و غرور راه بروی

کفر زلف سیاهی و بلندی زلف که مانع دیدن چهره است و به کفر تشبیه شده

نقد روان جان حاضر و آماده برای نثار

تیره رأی کسی که اندیشه و عقیده تاریک و نادرست دارد

پرگار وسیله ترسیم دایره و در اینجا ایهاماً به معنای مکر، حیله و نقشه دارد

آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل

تضاد «خورد ز غیرت روی تو هر گلی خاری»

تضاد میان گل و خار که زیبایی و ناخوشی را در کنار هم نشان می‌دهد.

تشبیه «چو سرو اگر بخرامی»

تشبیه معشوق به سرو در بلندبالایی و خرامیدن.

ایهام «ای حافظ این چه پرگاری»

واژه پرگار هم به معنی ابزار ترسیم دایره و هم به معنی مکر و حیله است.

حسن تعلیل «خورد ز غیرت روی تو هر گلی خاری»

شاعر خاردار شدن گل را از روی غیرت و حسادت نسبت به زیبایی روی معشوق می‌داند.

تناسب «نقطه و دایره در بیت آخر تناسب هندسی دارند.»

undefined

تحلیل ساختاری و عددی غزل

ابجد کبیر ۳۱,۳۳۴

ابجد وسیط ۱,۷۶۶

ابجد صغیر ۱,۱۵۷

تعداد حروف ۳۴۵

این تفسیر و صفحه توسط هوش مصنوعی طراحی و نوشته شده است.

غزل قبلی غزل شماره ۴۴۲

غزل بعدی غزل شماره ۴۴۴

مشاهده فهرست کامل غزلیات حافظ