غزل شماره ۳۲۶ حافظ: در نهانخانهٔ عشرت صنمی خوش دارم + تفسیر و فال

متن غزل شماره ۳۲۶ حافظ

در نهانخانهٔ عشرت صنمی خوش دارم

❖

کز سر زلف و رخش، نعل در آتش دارم

عاشق و رندم و می‌خواره به آواز بلند

❖

وین همه منصب از آن حور پری‌وش دارم

گر تو زین دست مرا بی سر و سامان داری

❖

من به آه سحرت زلف، مشوش دارم

گر چنین چهره گشاید خطِ زنگاریِ دوست

❖

من رخ زرد، به خونابه منقش دارم

گر به کاشانهٔ رندان قدمی خواهی زد

❖

نُقل شعر شِکرین و مِیِ بی‌غش دارم

ناوَک غمزه بیار و رَسَنِ زلف که من

❖

جنگ‌ها با دل مجروح بلاکش دارم

حافظا چون غم و شادیِّ جهان در گذر است

❖

بهتر آن است که من خاطر خود خوش دارم

✨ نتیجه فال غزل ۳۲۶ حافظ

این فال نشان‌دهنده عشق، شور زندگی و عبور از سختی‌هاست. اگرچه روزگار ناپایدار است و غم و شادی در گذرند، اما با حفظ امید، دلخوشی و توکل می‌توانید بر مشکلات غلبه کنید. با پاکی دل و یاری دوستان همراه شوید تا به مقصود برسید.

خلاصه و مفهوم غزل

این غزل یکی از سروده‌های پرشور و لطیف حافظ است که در آن شاعر از خلوت عشق، رندی و میخواری خود به صراحت یاد می‌کند. او معشوق را مایهٔ تمام مقام‌های معنوی خود می‌داند و با زبانی رندانه و سرشار از تصاویر زیبا مانند نعل در آتش و خط زنگاری، از ارتباط عمیق میان عاشق و معشوق سخن می‌گوید. غزل با پیامی حکیمانه دربارهٔ ناپایداری غم و شادی جهان و لزوم شاد نگه داشتن خاطر به پایان می‌رسد.

معنی بیت به بیت غزل

در نهانخانهٔ عشرت صنمی خوش دارم | کز سر زلف و رخش، نعل در آتش دارم

بیت ۱ در خلوتگاه شادمانی و دل، معشوق زیبای دلربایی دارم که از شدت زیبایی مو و رخسارش، دلم همچون نعل در آتشِ اشتیاق و بیقراری می‌سوزد.

عاشق و رندم و می‌خواره به آواز بلند | وین همه منصب از آن حور پری‌وش دارم

بیت ۲ آشکارا فریاد می‌زنم که عاشق، رند و شراب‌خوارم، و تمام این مقام‌ها و مرتبه‌های بلند را از وجود آن معشوق زیبا و بهشتی دارم.

گر تو زین دست مرا بی سر و سامان داری | من به آه سحرت زلف، مشوش دارم

بیت ۳ اگر تو با این شیوه مرا بی‌قرار و آشفته نگه می‌داری، من نیز با آه سحرگاهی خود، گیسوان تو را آشفته و پریشان می‌کنم.

گر چنین چهره گشاید خطِ زنگاریِ دوست | من رخ زرد، به خونابه منقش دارم

بیت ۴ اگر خط سبز و تازه‌دمیدهٔ چهرهٔ معشوق این‌گونه دلربایی کند، من رخسار زرد از هجرانم را با اشک خونین رنگین و نقش‌دار می‌کنم.

گر به کاشانهٔ رندان قدمی خواهی زد | نُقل شعر شِکرین و مِیِ بی‌غش دارم

بیت ۵ اگر قصد داری به خانه و محفل رندان و پاک‌بازان بیایی، من برای پذیرایی از تو شعر شیرین و شراب ناب و خالص آماده کرده‌ام.

ناوَک غمزه بیار و رَسَنِ زلف که من | جنگ‌ها با دل مجروح بلاکش دارم

بیت ۶ تیر غمزه و طناب گیسویت را بیاور؛ زیرا من با دل زخمی و بلاکش خود در ستیزم و به ابزاری برای تسخیر و آرام کردن آن نیازمندم.

حافظا چون غم و شادیِّ جهان در گذر است | بهتر آن است که من خاطر خود خوش دارم

بیت ۷ ای حافظ، از آنجا که غم و شادی این دنیا پایدار نیست و به سرعت می‌گذرد، بهتر است همیشه دل خود را شاد و خرسند نگه دارم.

معنی کلمه‌ها و اصطلاح‌های سخت

نهانخانه خلوتگاه، اندرونی، دل یا ضمیر

نعل در آتش داشتن کنایه از شدت بیقراری، اضطراب و اشتیاق

رند آزاده، انسان پاک‌باز و ظاهراً ملامت‌کش که در بند قیود دنیوی نیست

خط زنگاری موی سبز و تازه‌دمیده بر عارض یار با رنگ مایل به سبز تیره

ناوک تیر کوچک و پیکان

بلاکش رنج‌دیده، کسی که سختی‌ها و بلاها را تحمل می‌کند

می بی‌غش شراب خالص و بدون ناخالصی و درد

آرایه‌ها و مفاهیم ادبی غزل

تشبیه «حور پری‌وش»

تشبیه معشوق به حور و پری به دلیل زیبایی بی‌نظیر.

کنایه «نعل در آتش داشتن»

کنایه از نهایت بی‌قراری و التهاب درون از شدت عشق.

تضاد «غم و شادی»

آوردن دو واژه با معنای متقابل در کنار هم برای زیبایی و وسعت مفهوم.

حسن تعلیل «من به آه سحرت زلف مشوش دارم»

شاعر دلیل پریشانی زلف معشوق را تأثیر آه سحرگاهی خود می‌داند که دلیلی شاعرانه و غیرواقعی اما زیباست.

تشخیص «جنگ‌ها با دل مجروح بلاکش دارم»

دادن حالت انسانی و رقیب‌گونه به دل برای ستیز و کشمکش.

تحلیل ساختاری و عددی غزل

ابجد کبیر ۳۳,۱۰۴

ابجد وسیط ۱,۶۱۰

ابجد صغیر ۱,۲۲۶

تعداد حروف ۳۴۷

این تفسیر و صفحه توسط هوش مصنوعی طراحی و نوشته شده است.

غزل قبلی غزل شماره ۳۲۵

غزل بعدی غزل شماره ۳۲۷

مشاهده فهرست کامل غزلیات حافظ