بزرگمهر در برابر شطرنج، تخته نرد را اختراع کرد
در توضیحات خسرو انوشیروان در ویکی‌پدیا بیان شده: «در زمان انوشیروان وقتی کشوری فرمانبر و زیر سلطه بود، علاوه‌بر اینکه خراجگزاری می‌کرد، هدایایی نیز می‌فرستاد. پادشاه هند علاوه بر این که هدیه را فرستاد، یک بازی نیز همراه آن ارسال کرد و به فرستاده انوشیروان گفت اگر خسرو فلسفه شطرنج را متوجه شود، خراج سالیانه را خواهم داد در غیر این صورت خراج را نخواهم پرداخت. خسرو این کار را به وزیر خود بزرگمهر می‌سپارد و بزرگمهر نیز فلسفه شطرنج را درمی‌یابد و هندوستان موظف به پرداخت خراج می‌شود. بزرگمهر در برابر شطرنج، تخته نرد را اختراع کرد و به دربار هندوستان فرستاد، ولی آن‌ها نتوانستند متوجه شیوه بازی آن شوند و از خسرو خواستند که برای آن‌ها توضیح دهد. در نهایت هندوستان خود را موظف دانست که خراجی بیش از پیش بپردازد و هدیه‌های بیشتری نیز به دربار بفرستد.» در شعر ۱۴ شاهنامه فردوسی «پادشاهی سیاوش» کلمات زمان، خسرو، کشور، هند، بزرگ و مهر و در شعر ۱۴ شاهنامه فردوسی «داستان کاموس کشانی» کلمات پادشا، هند، بزرگ، مهر، بازی، منشور، بند، یک و خاقان و در شعر ۱۴ شاهنامه فردوسی «داستان خاقان چین» کلمات خسرو، زمان، پادشاه، هند، سال، بزرگ، مهر، پادشاهی، سیاوش، داستان، کاموس، منشور، بند، یک و خاقان و در ترجیع بند ۱ خاقانی کلمات خسروان، هند، تخته و هدیه و در منشور کوروش و در باب ۱ کتاب مقدس اشعیاء کلمه هدیه و در باب ۱ کتاب مقدس استر کلمات پادشاه، هند و وزیر و در قطعه ۱ سلیم تهرانی کلمات وزیر و هند و در قطعه ۱ خاقانی کلمه وزیر و در شعر ۱ شاهنامه فردوسی «پادشاهی داراب دوازده سال بود» کلمات هندوستان و هدیه و در شعر ۱ در نیایش خداوند بوستان سعدی و در شعر ۱ مجلس اول سعدی و در مثنوی ۱ نسیمی کلمه تخته و در شعر ۱ حمید الدین بلخی کلمات نرد و شطرنج و در برگ ۱۴ کتاب کیمیاگر نوشته پائولو کوئلیو و ساخت فرید سقراطی کلمه بازی وجود دارد.
در شعر ۱ معراج نامه عمان سامانی کلمه مات وجود دارد. مات از حرکت‌های بازی شطرنج هستند.
ابجد صغیر عبارت «بزرگمهر در برابر شطرنج، تخته نرد را اختراع کرد» ۱۱۴ می‌شود. ابجد وسیط کلمه خسرو ۱۴ می‌شود. تفاوت عددهای ۱۴ و ۱۱۴ رقم ۱ است.
ابجد کبیر کلمه بزرگمهر ۵۷۴ می‌شود. سوره جاثیه ۴۵۷ کلمه دارد. ارقام عددهای ۴۵۷ و ۵۷۴ مشترک هستند. در سوره جاثیه کلمات بزرگ و مهر ذکر شده‌اند.
در توضیحات کارنامه اردشیر بابکان در ویکی‌پدیا بیان شده: «نسخه آغازین کارنامه اردشیر بابکان احتمالاً در اواخر دوره ساسانی و در پارس به‌نگارش درآمده است. اشاره اثر به بازی‌های شطرنج (چترنگ) و تخته نرد (نیواردشیر) نشان می‌دهد که قدمت نخستین نسخه، پیش‌تر از روزگار زمامداری خسرو انوشیروان نیست؛ چراکه ورود شطرنج به ایران و پیدایش بازی تخته نرد، هردو به زمانه این شاهنشاه ساسانی منسوب‌اند. تئودور نولدکه، خاورشناس آلمانی، احتمال داده که نگارش کارنامه در زمان خسرو پرویز صورت گرفته باشد. نولدکه همچنین افسانه‌های پارسی مربوط به زندگی کوروش بزرگ که در روایت کتزیاس بازتاب یافته را کهن‌الگویی برای ساخت روایت این کتاب دانسته است.» در این مطلب نیز به خسرو انوشیروان، تخته و شطرنج اشاره شده است.
در توضیحات کارنامه اردشیر بابکان در ویکی‌پدیا بیان شده: «درون‌مایه این اثر شامل نسب‌نامه و کودکی اردشیر، اقامت او در دربار اردوان چهارم، واپسین شاهنشاه اشکانی، گریز او از دربار اردوان، تشکیل سپاه، جنگ‌های پشت‌سرهم با اردوان و امیران محلی که همه با کامیابی اردشیر و کشته‌شدن دشمنانش به پایان رسیدند و در آخر شرح حالی فشرده از شاپور و هرمز، به‌ترتیب پسر و نوه اردشیر می‌شود.» در قصیده ۱۱۴ ادیب الممالک کلمات اردشیر و شاپور و در شعر ۱ در عدل و تدبیر و رای بوستان سعدی کلمات شاپور و هرمز و در قصیده ۱ حافظ کلمه اردوان وجود دارد.
در توضیحات اردشیر بابکان در ویکی‌پدیا بیان شده: «اردشیر برای یادبود پیروزی‌هایش، اقدام به نقر سنگ‌نگاره در فیروزآباد (شهر گور یا اردشیرخوره)، نقش رجب و نقش رستم کرده است؛ در سنگ‌نگاره وی در نقش رستم، اردشیر و اهورامزدا سوار بر اسب در برابر یکدیگرند و جسد اردوان و اهریمن زیر سم اسبان اردشیر و اهورامزدا تصویر شده است.» در شعر ۱۴ شاهنامه فردوسی «داستان کاموس کشانی» کلمات یاد، پیروز، سنگ، گور، رستم، سوار، سم، اسپ، بند، یک و خاقان و در شعر ۱۴ شاهنامه فردوسی «داستان خاقان چین» کلمات یاد، پیروز، سنگ، رستم، اسپان، داستان، کاموس، بند، یک و خاقان و در ترجیع بند ۱ خاقانی کلمات نقش، رستم، سنگ، سم و اسب و در ترجیع بند ۱ فرخی سیستانی کلمات نقش، رستم، سنگ و اسب و در شعر ۱ شاهنامه فردوسی «رزم کاووس با شاه هاماوران» کلمات سنگ، شهر، گور، سواری و سم اسپان وجود دارند.
جزئیات بیشتر را در مقاله‌ای با عنوان «خسرو یکم؛ ابرهه به ایران در دوره انوشیروان حمله کرد نه به کعبه و ابابیل با شیوع ابله مانع شدند» در آدرس زیر دنبال فرمایید.
آدرس مقاله
https://neshanha.blogspot.com/2026/06/blog-post_332.html
آدرس کوتاه مقاله
نظرات
ارسال یک نظر